KURS ISHI

KIRISH Virtual reallik (VR) va kompyuter grafikasi texnologiyalarining integratsiyasi hozirgi kunda axborot texnologiyalari sohasida eng tez rivojlanayotgan va istiqbolli yo'nalishlardan biridir. Jahon virtual va kengaytirilgan reallik (AR) bozorining hajmi 2023-yilda 30,15 milliard dollarni tashkil etdi va 2024-yildan 2030-yilgacha yillik o'rtacha o'sish sur'ati 35,9% ga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. O'zbekistonda ham ushbu texnologiyalarni joriy etishga oid dastlabki qadamlar qo'yilmoqda, xususan, ta'lim, tibbiyot va madaniyat sohalarida VR-laboratoriyalar tashkil etilmoqda, bu esa sohani yanada rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar ochadi. Ushbu texnologiyalarning jadal rivojlanishi va ularning turli sohalarga tatbiqi bugungi kunda ushbu yo'nalishdagi tadqiqotlar dolzarbligini yanada oshiradi, chunki ularning samaradorligi, xavfsizligi va foydalanuvchi tajribasini optimallashtirish bo'yicha bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Masalan, VR texnologiyalarining foydalanuvchilarda kuzatilishi mumkin bo'lgan nojo'ya ta'sirlari (masalan, ko'ngil aynishi, bosh aylanishi) va kompyuter grafikasi renderlashining yuqori hisoblash resurslariga bo'lgan talabi bu sohada tadqiqotlar olib borish zaruratini ko'rsatadi. Bugungi kunda virtual reallik va kompyuter grafikasi texnologiyalarining integratsiyasi dunyoda keng ko'lamda o'rganilmoqda. Professor J.C. Spenner (1997) virtual muhitlarni yaratishda immersivlik darajasini oshirish yo'llarini tadqiq etgan bo'lsa, M. Herald (2010) kompyuter grafikasining VR interfeyslarida Foydalanuvchi tajribasini yaxshilashga oid nazariyalar ishlab chiqqan. Shuningdek, D. Metaxas (2015) harakatni kuzatish (motion tracking) texnologiyalarini VR tizimlariga integratsiyalash bo'yicha muhim ishlarni amalga oshirgan. S. B. El-Gohary (2018) esa Haptic Feedback (haptik qayta aloqa) tizimlarini VR da vizual grafikalar bilan uyg'unlashtirishning foydalanuvchi tajribasiga ta'sirini tadqiq etgan. Ushbu jahon tajribasi VR va kompyuter grafikasi integratsiyasining keng qamrovli ekanligini ko'rsatadi. O'zbekistonlik olimlar orasida ham ushbu yo'nalishda tadqiqotlar olib borilmoqda. Professor A. Toshpo'latov (2020) O'zbekistonda ta'lim sohasida VR texnologiyalarini qo'llash imkoniyatlarini o'rganib, VR darsliklari va virtual laboratoriyalar yaratish bo'yicha takliflar bergan. Shuningdek, tadqiqotchi B. Xolmatov (2021) 3D modellashtirish texn ...