KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda musiqa ta'limi tizimini modernizatsiya qilish va uni xalqaro standartlarga moslashtirish jarayonlari faol kechayotgan bir paytda, solfedjo fanining amaliy-metodologik jihatlarini takomillashtirishga bo'lgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 3-dekabrdagi "O'zbekiston Respublikasi musiqiy san'atini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-6109-son Farmoni [1] ijrosini ta'minlash doirasida musiqa o'quv yurtlarida ta'lim samaradorligini oshirish, xususan, vokal ijrochiligida nota cho'zimlarini chuqur o'zlashtirish va turkumlash bo'yicha ilmiy-amaliy tadqiqotlar o'tkazish dolzarb hisoblanadi. Bugungi kunda O'zbekistonda musiqiy ta'lim muassasalari soni 250 dan oshgan bo'lib [2], ularda tahsil olayotgan 70 mingdan ortiq o'quvchi va talabalar uchun vokal musiqasidagi ritmik-metrik qonuniyatlarni mukammal o'rganish, nota cho'zimlarini to'g'ri idrok etish va ijro etish mahorati fundamental ahamiyat kasb etadi. Bu, ayniqsa, musiqiy ijrochilikning professional darajasini oshirishda, yangi asarlarni o'zlashtirishda va ijodiy faoliyatni rivojlantirishda muhim omil hisoblanadi. Ritmik aniqlik va nota cho'zimlarini to'g'ri talqin qilish, jahon sahnasida O'zbekiston musiqiy san'atining raqobatbardoshligini oshirishning asosiy shartlaridan biridir. Vokal musiqasida nota cho'zimlarini turkumlash mavzusi nafaqat nazariy musiqashunoslik, balki amaliy pedagogika uchun ham katta ahamiyatga ega. Ushbu sohadagi yechilmagan muammolar, jumladan, turli janr va uslublardagi vokal asarlarida nota cho'zimlarining o'ziga xos xususiyatlarini tizimlashtirish, ularni o'rganish metodikalarini takomillashtirish hamda solfedjo fanida amaliy mashg'ulotlarga integratsiya qilish bo'yicha aniq tavsiyalar yetishmasligi sezilmoqda. Masalan, O'zbekiston milliy vokal ijrochiligida mavjud bo'lgan murakkab ritmik naqshlar va rubato elementlari, xalqaro musiqiy terminologiyada standartlashtirilmaganligi sababli, ularni o'qitish va o'rganishda metodologik qiyinchiliklar yuzaga keladi [3]. Mazkur tadqiqot, vokal musiqasidagi nota cho'zimlarini ilmiy asosda turkumlash orqali, bu bo'shliqlarni to'ldirishga, musiqiy eshitish qobiliyatini rivojlantirishga, ritmik aniqlikni oshirishga hamda solfedjo darslarida amaliy ko'nikmalarni shakllantirishga yangicha yondashuvlarni taklif etishga qaratilgan. Bu esa, o'z navbatida, kelajak ...