KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yil yakunlari bo'yicha ta'lim xizmatlari eksporti hajmi 2017-yilga nisbatan qariyb 3 barobar o'sib, 45,6 million dollarga yetdi [1]. BMTning Taraqqiyot dasturi hisobotiga ko'ra, O'zbekistonning Inson taraqqiyoti indeksi (HDI) 2022-yilda 0,727 ga yetib, "yuqori inson taraqqiyoti" toifasiga kirdi, bu so'nggi o'n yillikda ta'lim sohasidagi islohotlarning bevosita natijasidir [2]. Shunga qaramay, Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatimizda pedagogika yo'nalishi bo'yicha bitiruvchilarning ishga joylashish ko'rsatkichi 2023-yilda 78% ni tashkil etdi, bu esa ta'lim muassasalarining mehnat bozori talablariga to'liq javob bermasligini ko'rsatadi [3]. Bu holat, ta'lim tizimining sifati va samaradorligini oshirish, zamonaviy pedagogik yondashuvlarni joriy etish, shuningdek, tarixiy pedagogik merosni qayta ko'rib chiqish va undan foydalanish zarurligini taqozo etadi. Ayniqsa, global raqobatbardoshlik sharoitida, ta'limning milliy o'ziga xosligini saqlagan holda, ilg'or xalqaro standartlarga moslashish muhimdir. XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida O'rta Osiyoda yuzaga kelgan jadidchilik harakati nafaqat siyosiy-ijtimoiy, balki ta'lim-tarbiya sohasida ham tub islohotlarga chaqirgan edi. Anbar otin, Furqat, Saidahmad Siddiqiy va Abdulla Avloniy kabi ma'rifatparvarlarning pedagogik g'oyalari o'sha davrning progressiv pedagogikasining eng yorqin namunasidir. Ular ilgari surgan bilimga chanqoqlik, zamonaviy fanlarni o'rganish, qizlarning ta'lim olish huquqi va milliy qadriyatlarni asrash g'oyalari bugungi kunda ham dolzarbligini yo'qotmagan. Biroq, ularning merosini zamonaviy ta'lim nazariyalari (konstruktivizm, gumanistik pedagogika va progressiv pedagogika) kontekstida chuqur tahlil qilish, ularning amaliy ahamiyatini baholash va bugungi ta'lim tizimiga integratsiya qilish bo'yicha aniq mexanizmlarni ishlab chiqish masalasi yetarli darajada o'rganilmagan. Ayniqsa, jadid pedagogikasining ma'naviy-axloqiy jihatlarini innovatsion o'qitish metodlari bilan uyg'unlashtirish orqali yosh avlodni kompleks rivojlantirish imkoniyatlari ilmiy-pedagogik izlanishlarni talab qiladi. Ushbu tadqiqot ushbu bo'shliqlarni to'ldirishga va jadidlar merosini bugungi ta'lim ehtiyojlari bilan bog'lashga qaratilgan. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli darajada bo'lib, jadid pedagogik fikrini ...