KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O‘zbekistonda turizm xizmatlari eksporti 1,8 milliard AQSH dollarini tashkil etib, avvalgi yilga nisbatan 1,5 barobar o‘sdi [1]. Jahon turizm tashkiloti (UNWTO) ma’lumotlariga ko‘ra, global mobil ilovalar bozori 2024-yilda 500 milliard AQSH dollaridan oshishi kutilmoqda va turizm sektori ushbu o‘sishning asosiy drayverlaridan biri hisoblanadi [2]. Mobil texnologiyalarning keng tarqalishi natijasida, O‘zbekistonda aholining 70% dan ortig‘i smartfonlardan faol foydalanadi [3]. Bu ko‘rsatkich, turizm va mehmondo‘stlik sohasida mobil ilovalarni joriy etish orqali xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish, samaradorlikni ta’minlash va mijoz tajribasini boyitish uchun ulkan imkoniyatlar yaratadi. Raqamlashtirish jarayonlari faqatgina biznes operatsiyalarini optimallashtiribgina qolmay, balki iste’molchilarga yanada shaxsiylashtirilgan va qulay xizmatlarni taqdim etishga zamin yaratmoqda. Bugungi kunda turizm va mehmondo‘stlik sohasi an’anaviy yondashuvlardan raqamli transformatsiyaga o‘tish davrida turibdi. Bu o‘tish jarayonida mobil ilovalar asosiy harakatlantiruvchi kuchlardan biri bo‘lib xizmat qilmoqda. Ammo, O‘zbekiston sharoitida mobil ilovalarning turizm va mehmondo‘stlik xizmatlari sifatiga ta’siri, ularni joriy etishdagi potentsial iqtisodiy foydalar va risklarni kompleks tahlil qilish, shuningdek, mahalliy ehtiyojlar va xususiyatlarni hisobga olgan holda strategik tavsiyalar ishlab chiqish borasida yetarli darajada ilmiy tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Mavjud mobil ilovalar ko‘pincha sayyohlarning asosiy ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan bo‘lib, to‘liq va integratsiyalashgan xizmat ko‘rsatishni ta’minlashda qator kamchiliklarga ega. Bu esa xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish, mijozlar sodiqligini shakllantirish va yangi bozor segmentlarini jalb qilish imkoniyatlarini cheklaydi. Jahon olimlari orasida mobil ilovalarning turizm va mehmondo‘stlikdagi ahamiyati chuqur o‘rganilgan. Masalan, X.Y. Chen va A.P. Chou (2018) o‘z tadqiqotida mobil ilovalar orqali mijozlarga taqdim etiladigan shaxsiylashtirilgan takliflar va real vaqt rejimida ma’lumot berish sayyohlik tajribasini sezilarli darajada yaxshilashini isbotladi [5]. Z.W. Li va J.K. Van (2020) esa mobil ilovalar orqali bronlash jarayonlarini avtomatlashtirish mehmonxona biznesida operatsion xarajatlarni o‘rtacha 10-15% ga qisqartirishini ko‘rsatuvchi modelni taklif qildi [6]. S. Kumar va R. S ...