KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O‘zbekiston Respublikasiga kiritilgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi 9,8 milliard dollarni tashkil etib, oldingi yilga nisbatan 4,5% ga o‘sgan [1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 21-fevraldagi PQ-65-son qaroriga asosan, 2024-yilda jami 30 milliard dollardan ortiq investitsiyalarni jalb qilish, shu jumladan 12 milliard dollar to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni o‘zlashtirish rejalashtirilgan [2]. Bu ko‘rsatkichlar mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishida investitsiyalarning, ayniqsa xususiy investitsiyalarning hal qiluvchi ahamiyatini ko‘rsatadi. Xalqaro valyuta jamg‘armasi ma’lumotlariga ko‘ra, jahon iqtisodiyotida xususiy investitsiyalarning umumiy hajmi 2023-yilda 20 trillion dollardan oshib, global yalpi ichki mahsulotning taxminan 20% ini tashkil etgan [3]. Rivojlanayotgan mamlakatlar, shu jumladan O‘zbekiston uchun, xususiy investitsiyalarni jalb qilish iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish, yangi ish o‘rinlari yaratish, texnologik yangilanish va raqobatbardoshlikni oshirishning asosiy omillaridan biridir. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotidagi murakkab jarayonlar, global moliyaviy bozorlardagi o‘zgaruvchanlik, mintaqaviy siyosiy beqarorlik va yuqori inflyatsiya sharoitida xususiy investitsiyalarni jalb qilish va rag‘batlantirish mexanizmlarini takomillashtirish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. O‘zbekiston iqtisodiyotida ham xususiy sektorning ulushini oshirish, investitsion muhitni yaxshilash va kapital oqimini ko‘paytirish bo‘yicha izchil islohotlar amalga oshirilmoqda. Biroq, xususiy investorlar uchun jozibadorlikni oshirish, ularning faoliyatini moliyaviy va huquqiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash, investitsiya loyihalarini samarali boshqarish va xatarlarni kamaytirish bo‘yicha hali ham hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, investitsiya jarayonlarining shaffofligini ta’minlash, byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish, investitsiya loyihalarini moliyaviy asoslash mexanizmlarini takomillashtirish va investitsion xatarlarni baholash bo‘yicha tizimli yondashuvlarni ishlab chiqish ushbu tadqiqotning asosiy zaruratini belgilaydi. Ushbu yo‘nalishdagi ilmiy izlanishlar va amaliy tavsiyalar O‘zbekistonda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi. Xususiy investitsiyalar va ularni rag‘batlantirish mexanizmlari bo‘yicha xalqaro miqyosda ko‘pl ...