KURS ISHI

KIRISH Yangi O'zbekistonda olib borilayotgan islohotlarning hozirgi kundagi ahamiyatini o'rganish alohida dolzarblik kasb etadi, chunki 2017-2021 yillarda qabul qilingan Harakatlar strategiyasi doirasida jami 200 dan ortiq qonun hujjatlari qabul qilindi, bu esa mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hayotida tub o'zgarishlarga zamin yaratdi [1]. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 6% ga o'sib, 90 mlrd dollardan oshdi [2], bu esa amalga oshirilayotgan islohotlarning iqtisodiy samaradorligidan dalolat beradi. Xususan, 2023-yilda xorijiy investitsiyalar hajmi 9,8 mlrd dollarni tashkil etib, so'nggi besh yilda bu ko'rsatkich 2 barobardan ziyodga o'sdi [3]. Ushbu raqamlar islohotlarning mamlakat taraqqiyotidagi o'rni va ahamiyatini yaqqol ko'rsatadi, shu bilan birga, fuqarolarning hayot sifatini yaxshilash, adolatli jamiyat qurish va barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlash yo'lidagi harakatlar davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan ekanligini tasdiqlaydi. Bugungi kunda "Yangi O'zbekiston" konsepsiyasi doirasida amalga oshirilayotgan islohotlarning hozirgi kundagi ahamiyatini atroflicha tahlil qilish, ularning amaliy natijalarini baholash va kelajakdagi rivojlanish istiqbollarini belgilash muhim ilmiy va amaliy zaruratga ega. Garchi ko'plab ijobiy natijalarga erishilgan bo'lsa-da, islohotlarning ayrim yo'nalishlarida hali to'liq hal etilmagan muammolar mavjud. Masalan, davlat boshqaruvi samaradorligini yanada oshirish, iqtisodiyotda raqobat muhitini kuchaytirish, hududiy rivojlanishdagi nomutanosibliklarni bartaraf etish, shuningdek, aholining ayrim qatlamlari uchun ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish kabi masalalar doimiy tahlil va choralar ko'rishni talab etadi. Shu sababli, mazkur kurs ishi mavjud holatni kompleks baholash, erishilgan yutuqlarni mustahkamlash va muammoli jihatlarga yechim topish bo'yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqishga xizmat qiladi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosdagi ilmiy tadqiqotlarda o'z aksini topgan. Xorijiy olimlardan Daron Acemoglu va James A. Robinson "Why Nations Fail" asarida institutsional islohotlarning davlat rivojlanishidagi fundamental rolini tahlil etgan [4]. Dani Rodrik "One Economics, Many Recipes" kitobida iqtisodiy islohotlarning milliy xususiyatlarini hisobga o ...