KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida sport sohasini rivojlantirish davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri bo'lib, jismoniy tarbiya va sportni ommalashtirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, voleybol sport turi aholi, ayniqsa yoshlar o'rtasida tobora ommalashib bormoqda. O'zbekiston Voleybol Federatsiyasi ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatda voleybol bilan shug'ullanuvchilar soni so'nggi besh yilda o'rtacha 25% ga o'sgan bo'lsa [1], 2023-yilda sport maktablarida voleybol seksiyalariga qatnovchilar soni 35 000 nafardan oshgan [2]. Xalqaro voleybol federatsiyasi (FIVB) tomonidan har yili o'tkaziladigan yirik musobaqalarning umumiy tomoshabinlar soni 2023-yilda 1 milliard kishidan oshgan [3], bu sport turining global miqyosdagi salohiyatini ko'rsatadi. Voleybolchilarning texnik mahorati o'yin natijasini belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanib, zamonaviy voleybolda raqobatbardoshlikni ta'minlashda o'yin texnikasini chuqur o'rganish va uning tasnifini bilish muhim ahamiyat kasb etadi. Shu sababli, voleybol o'yin texnikasini ilmiy asosda tahlil qilish, takomillashtirish yo'llarini aniqlash bugungi kunda dolzarb vazifadir. Mavzuning dolzarbligi shundaki, voleybol sport turida xalqaro maydonda yuqori natijalarga erishish uchun sportchilarning texnik tayyorgarligi doimiy ravishda takomillashtirib borilishi zarur. O'zbekiston jamoalarining xalqaro musobaqalardagi natijalarini yaxshilash va jahon miqyosidagi raqobatbardoshlikni oshirish uchun voleybol texnikasini zamonaviy biomexanika va pedagogik yondashuvlar asosida o'rganish, uning tasnifini chuqur tahlil qilish talab etiladi. Hozirgi kunda voleybolchilarni tayyorlash tizimida, ayniqsa bolalar va o'smirlar sport maktablarida, o'yin texnikasini o'rgatish metodikalarini optimallashtirish bo'yicha qator hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, har bir texnik elementni samarali o'rgatish, voleybolchilarning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda o'quv dasturlarini ishlab chiqish va ularni amaliyotga tatbiq etish yuzasidan tizimli yondashuvlar yetarli darajada emas. Ushbu muammolarni hal etish orqali voleybolchilarning texnik mahoratini oshirish, jarohatlanish xavfini kamaytirish va ularning sportdagi umrining uzayishiga erishish mumkin. Voleybol o'yin texnikasi va uning tasnifi masalasi jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Masalan, D. S. Seluya ...