KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-2024 oʻquv yilida umumiy oʻrta taʼlim maktablarida fizika va astronomiya fanlari haftalik oʻquv yuklamasi 10-11-sinflarda oʻrtacha 2 soatni tashkil etadi [1]. Shu bilan birga, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yilgi hisobotida qayd etilishicha, pedagogika yoʻnalishidagi OTMlarda astronomiya fanini oʻqitish metodikasini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlarga ajratilgan grant mablagʻlari umumiy grantlarning atigi 0.8% ni tashkil etgan [2]. Bu koʻrsatkichlar fan rivoji va yoshlarning tabiiy fanlarga qiziqishini oshirish borasidagi mavjud imkoniyatlardan toʻliq foydalanilmayotganligini koʻrsatadi. Jahon miqyosida esa, astronomiya taʼlimi dasturlarini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan loyihalar umumiy byudjeti 2022-yilda 150 million AQSH dollarini tashkil etgan boʻlib, bu raqam keyingi besh yilda oʻrtacha 8-10% ga oʻsishi kutilmoqda [3]. Ayniqsa, yulduz turkumlari va yoritgichlarning koʻrinma harakatlari kabi fundamental mavzularni oʻqitishda zamonaviy didaktik yondashuvlar va texnologiyalarni integratsiya qilish orqali oʻquvchilarning kosmik bilimlarga boʻlgan qiziqishini aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradi mumkin. Bugungi kunda taʼlim tizimida yoritgichlarning sutkalik koʻrinma harakatlari va yulduz turkumlari mavzularini oʻqitishda bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Jumladan, amaldagi oʻquv dasturlari va metodik qoʻllanmalar koʻpincha nazariy maʼlumotlarga asoslanib, mavzuni amaliy va koʻrgazmali tarzda tushuntirishda yetarli darajada innovatsion yechimlarni taklif etmaydi. Maktablarda astronomiya darslariga ajratilgan vaqtning cheklanganligi (haftasiga 1-2 soat [1]), oʻqituvchilarning zamonaviy texnologiyalardan foydalanish koʻnikmalarining har xil darajada ekanligi, shuningdek, planetariy, virtual reallik (VR) yoki kengaytirilgan reallik (AR) kabi didaktik vositalarning yetishmasligi oʻquvchilarning ushbu mavzularni chuqur oʻzlashtirishiga toʻsiq boʻlmoqda. Shu sababli, mazkur mavzuni oʻqitish metodikasini takomillashtirish, oʻquv jarayoniga interaktiv va vizual elementlarni joriy etish orqali oʻquvchilarning fanga boʻlgan qiziqishini va bilim samaradorligini oshirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Yoritgichlarning sutkalik koʻrinma harakatlari va yulduz turkumlari mavzusi koʻplab xorijiy va mahalliy olimlar tomonidan oʻrganilgan. Xalq ...