KURS ISHI

KIRISH Jahon miqyosida kreativ iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi yil sayin ortib bormoqda. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Savdo va Taraqqiyot Konferensiyasi (UNCTAD) ma'lumotlariga ko'ra, global kreativ tovar va xizmatlar bozori hajmi 2019-yilda 2.25 trillion dollarni tashkil etgan va yillik o'sish sur'ati 6.1% ga yetgan [1]. Bu ko'rsatkichlar kreativ sanoatning umumiy iqtisodiyotdagi ahamiyatini yaqqol namoyish etadi. O'zbekistonda esa, yoshlar bandligi muammosi o'z dolzarbligini saqlab qolmoqda. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yil yakuniga ko'ra, respublika bo'yicha ishsizlik darajasi 8.1% ni tashkil etgan bo'lsa, 15-30 yoshdagi yoshlar orasida bu ko'rsatkich 11.1% ga yetgan [2]. Ayniqsa, oliy ta'lim muassasalarini tamomlagan yoshlarning dastlabki ishga joylashishidagi qiyinchiliklar, ularning malakasiga mos ish o'rinlarining yetishmasligi va zamonaviy iqtisodiyot talablariga javob beradigan ko'nikmalarning yetishmasligi mazkur muammoni yanada chuqurlashtiradi. Mazkur tendensiyalar yoshlar bandligini ta'minlashda an'anaviy yondashuvlardan tashqari, innovatsion va kreativ yechimlarni izlash zaruratini keltirib chiqarmoqda. Kreativ iqtisodiyot, insonning ijodiy va intellektual salohiyatiga asoslangan holda, yangi ish o'rinlari yaratish, iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish va jamiyatda innovatsion madaniyatni shakllantirishda muhim rol o'ynaydi. Biroq, O'zbekistonda bu soha yetarlicha rivojlanmagan bo'lib, uning yoshlar bandligini ta'minlashdagi salohiyati to'liq ishga solinmagan. Hozirda mamlakatda kreativ sanoatni rivojlantirish uchun huquqiy va institutsional asoslar yaratilmoqda, ammo yoshlarni ushbu sohaga jalb qilish, ularning kreativ ko'nikmalarini oshirish, startap loyihalarini qo'llab-quvvatlash va moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish bo'yicha qator hal etilmagan masalalar mavjud [3]. Xususan, kreativ iqtisodning yoshlar bandligiga ta'sirini miqdoriy baholash, samarali siyosat va mexanizmlarni ishlab chiqish hamda ushbu sohada faoliyat yuritishni istagan yoshlar uchun qulay muhit yaratish bo'yicha tizimli tadqiqotlar yetarli emas. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turlicha bo'lib, kreativ iqtisodiyot va yoshlar bandligi masalalariga bag'ishlangan ko'plab ilmiy ishlar mavjud. Jon Xovkins (2001) o'zining "The Creative Economy: Ho ...