KURS ISHI

KIRISH Zamonaviy mehnat bozoridagi shiddatli o‘zgarishlar va texnologik inqiloblar natijasida mutaxassislarga qo‘yilayotgan talablar sezilarli darajada o‘sib bormoqda. Jahon iqtisodiy forumining (World Economic Forum) "Kelajak ishlari hisoboti" (Future of Jobs Report) ma’lumotlariga ko‘ra, 2027-yilga borib xodimlar uchun eng muhim ko‘nikmalar qatoriga kreativ fikrlash, tahliliy tafakkur va muammolarni hal qilish qobiliyati kiradi, va bu ko‘nikmalar ish o‘rinlarining 50% dan ortig‘i uchun zarur bo‘ladi [1]. O‘zbekistonda ham xuddi shunday tendensiya kuzatilmoqda: Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi hisobotiga ko‘ra, 2023-yilda ish beruvchilarning 40% dan ortig‘i bitiruvchilarda kreativ va innovatsion yondashuv yetishmayotganini ta’kidlagan [2]. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Taraqqiyot strategiyasida ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish orqali yuqori malakali kadrlarni tayyorlash ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida belgilangan, bu esa mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi [3]. Mazkur kurs ishi zamonaviy mutaxassislarni tayyorlashda kreativ fikrlashni rivojlantirishning ahamiyatini chuqur o‘rganadi. Bugungi kunda standart muammolarga nostandart yechimlar topa oladigan, innovatsiyalarni yaratishga qodir kadrlar global va mahalliy bozorda yuqori talabga ega. Biroq, ta’lim tizimida kreativ fikrlashni tizimli ravishda shakllantirish bo‘yicha samarali mexanizmlar yetarli darajada joriy etilmagan. Oliy ta’lim muassasalarida an’anaviy o‘qitish metodlari ko‘pincha nazariy bilimlarni berishga qaratilgan bo‘lib, talabalarda ijodiy, tanqidiy va muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga e’tibor qaratilmayapti. Natijada, bitiruvchilar zamonaviy ish beruvchilarning talablariga to‘liq javob bera oladigan kreativ kompetensiyalarga ega bo‘lmayaptilar, bu esa mehnat bozorida ularning raqobatbardoshligini pasaytirmoqda [4]. Shuning uchun, ta’lim jarayoniga kreativlikni shakllantiruvchi yondashuvlarni integratsiya qilish, uning samaradorligini oshirish usullarini tahlil qilish va amaliy takliflar ishlab chiqish muhim ahamiyat kasb etadi. Kreativ fikrlash va uning mutaxassislar tayyorlashdagi ahamiyati masalasi jahon miqyosida ko‘plab tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilgan. E. P. Torrance (1966) kreativlikni o‘lchash bo‘yicha "Torrance Test of Creative Thinking" (TTCT) nomli keng qo‘llaniladig ...