KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida 2023-yil yakunlariga ko'ra, yoshlar o'rtasida milliy g'oya va qadriyatlarga sodiqlik darajasi 85% ni tashkil etgan bo'lsa-da [1], globallashuv jarayonlari va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi fonida milliy o'ziga xoslikning saqlanishi masalasi tobora dolzarb tus olmoqda. Jumladan, yoshlar orasida xorijiy madaniyatning ta'siri ostida ba'zi an'anaviy qadriyatlarga bo'lgan munosabatning o'zgarishi kuzatilmoqda. Masalan, O'zbekiston Yoshlar ishlari agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 14-30 yoshdagi yoshlarning 30% dan ortig'i internet orqali xorijiy madaniy kontent iste'mol qiladi va bu ularning dunyoqarashiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi [2]. Shu bilan birga, milliy xarakterning asosini tashkil etuvchi kollektivizm, hurmat, mehnatsevarlik kabi qadriyatlar zamonaviy sharoitlarda yangicha talqin va mustahkamlashni talab etadi. Xususan, Jahon Banki ma'lumotlariga ko'ra, iqtisodiy rivojlanish darajasi yuqori bo'lgan davlatlarda milliy qadriyatlar tizimi ijtimoiy barqarorlik va innovatsiyalarni rag'batlantirishda muhim rol o'ynaydi [3]. Ushbu raqamlar o'zbek milliy xarakterining shakllanishiga qadriyatlar ta'sirining psixologik xususiyatlarini chuqur o'rganish va amaliy takliflarni ishlab chiqish zaruratini yaqqol ko'rsatadi. Mazkur tadqiqot mavzusi bugungi kunda ayniqsa ahamiyatli, chunki globallashuv va raqamlashtirish davrida shaxsning o'ziga xosligi, milliy identifikatsiyasi va qadriyatlar tizimi bosim ostida qolmoqda. O'zbek jamiyatida an'anaviy qadriyatlar va zamonaviy tendensiyalar o'rtasidagi muvozanatni saqlash, ayniqsa o'sib kelayotgan yosh avlod ongida milliy o'zlikni mustahkamlash dolzarb muammo hisoblanadi. Bugungi kunda o'zbek milliy xarakterining yashirin jihatlari, qadriyatlar transformatsiyasi ta'sirida yuzaga kelayotgan yangi xususiyatlar va ularning psixologik mexanizmlari yetarlicha tadqiq etilmagan. Ushbu bo'shliqlar jamiyatda ijtimoiy identifikatsiya inqirozi, qadriyatlar to'qnashuvi va yoshlar orasida milliy g'ururning pasayishi kabi salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shu bois, ushbu tadqiqot orqali milliy xarakterning shakllanishiga qadriyatlar ta'sirining chuqur psixologik tahlilini o'tkazish, o'smirlarda milliy va umuminsoniy qadriyatlar uyg'unligini ta'minlash yo'llarini aniqlash orqali kelajak avlodni milliy ruhda tarbiyalash uchun ilmiy asos yaratish ko'zda tutilgan. Milliy xarakter va qa ...