MUSTAQIL ISH

KIRISH Global iqtisodiyotda, ayniqsa so'nggi o'n yilliklarda ro'y bergan fundamental o'zgarishlar, jahon moliyaviy inqirozlari va pandemiya sharoitlari davlatlarning iqtisodiy barqarorligini ta'minlashda davlat qarzining strategik ahamiyatini yanada oshirdi. Hozirgi kunda davlat qarzi nafaqat iqtisodiy siyosatning ajralmas qismi, balki makroiqtisodiy barqarorlik, investitsion muhit va ijtimoiy farovonlikka bevosita ta'sir ko'rsatuvchi muhim omilga aylangan. Ko'plab rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda davlat qarzi yillik yalpi ichki mahsulotning (YaIM) sezilarli qismini tashkil etmoqda, ba'zi hollarda esa uni oshib ketmoqda. Bu esa davlat qarzini boshqarishning murakkabligi va mas'uliyatini yanada kuchaytiradi. Davlat qarzining optimal darajasini aniqlash, uning xavf-xatarlarini baholash va samarali boshqaruv mexanizmlarini joriy etish orqali mamlakatlar iqtisodiy o'sishni rag'batlantirishi, ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirishi va tashqi shoklarga chidamliligini oshirishi mumkin. Aksincha, nomuvofiq qarz siyosati iqtisodiy tanazzul, inflyatsiya bosimi va hatto suveren defolt kabi jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shu sababli, davlat qarzining shakllanish mexanizmlarini, uning iqtisodiyotga ta'sirini va boshqaruv samaradorligini chuqur o'rganish bugungi kunda juda dolzarb ilmiy va amaliy vazifadir. Ushbu tadqiqotda davlat qarzining hosil bo'lish sabablari, turlari, tuzilmasi, shuningdek, uning mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishiga ta'siri masalasi atroflicha ko'rib chiqiladi. Muammoning qo'yilishi shundan iboratki, jahon miqyosida va O'zbekiston sharoitida davlat qarzining o'sib borayotgan tendensiyalari, uni samarali boshqarishda yuzaga kelayotgan qiyinchiliklar, xususan, qarz yukini kamaytirish, qarz xizmati xarajatlarini optimallashtirish va qarzning iqtisodiy o'sishga xizmat qilishini ta'minlash muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi davlat qarzini boshqarishning nazariy asoslarini va amaliy mexanizmlarini chuqur tahlil qilish, shu ...