MUSTAQIL ISH

KIRISH Deinstitutsializatsiya tushunchasi XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab dunyo miqyosida ijtimoiy siyosatning muhim yo'nalishlaridan biriga aylandi, ayniqsa bolalar huquqlari va ularning shaxsiyatini shakllantirish jarayonidagi muhim o'rinini hisobga olsak. Bolalarni maxsus muassasalarga, ya'ni bolalar uylariga, internatlarga va boshqa shunga o'xshash yopiq turdagi tashkilotlarga joylashtirish amaliyoti uzoq yillar davomida ijtimoiy himoya tizimining ajralmas qismi bo'lib kelgan. Biroq, zamonaviy tadqiqotlar va xalqaro tajriba shuni ko'rsatadiki, bunday muassasalarda voyaga yetayotgan bolalarning psixo-emotsional, kognitiv va ijtimoiy rivojlanishida jiddiy kamchiliklar kuzatiladi. Deinstitutsializatsiya jarayoni esa, aksincha, bolalarni oilaviy muhitga yoki oilaga yaqin sharoitlarga qaytarish, ularning normal rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgan. Bu jarayon, shuningdek, bolalarning maxsus muassasalarga tushishining oldini olish bo'yicha profilaktik choralarni o'z ichiga oladi. Mazkur mavzu ijtimoiy ishning etik prinsiplari va qadriyatlari nuqtai nazaridan alohida ahamiyat kasb etadi, chunki har bir bola uchun munosib yashash sharoiti va rivojlanish imkoniyatlarini ta'minlash, ularning shaxsiy qadr-qimmatini e'zozlash ijtimoiy ishning fundamental asosidir. Bugungi kunda O'zbekistonda ham ushbu masalaga jiddiy e'tibor qaratilmoqda, qonunchilik bazasi takomillashtirilmoqda va amaliy islohotlar amalga oshirilmoqda, biroq tizimli yechimlarni talab qiluvchi muammolar hali ham mavjud. Yuqorida qayd etilgan dolzarblikdan kelib chiqib, mazkur tadqiqotning asosiy muammosi bolalarni maxsus muassasalarga joylashtirish amaliyotining ijtimoiy, psixologik va etik oqibatlarini tahlil qilish, shuningdek, deinstitutsializatsiya jarayonining samaradorligini oshirish hamda bunday holatlarning oldini olish bo'yicha amaliy takliflar ishlab chiqishdan iborat. Bu o'z navbatida ijtimoiy adolat, inson huquqlari va farovonligini ta'minlash yo'lidagi muhim q ...