MUSTAQIL ISH

KIRISH Diazotlash va azotlash reaksiyalari organik kimyo fanining fundamental yo'nalishlaridan biri bo'lib, uning zamonaviy kimyo va texnologiyadagi ahamiyati beqiyosdir. Bu reaksiyalar organik sintezda turli xil birikmalarni olishning asosiy usullaridan biri hisoblanadi. Xususan, azot o'z ichiga olgan birikmalar, jumladan, azot bo'yoqlari, farmatsevtik preparatlar, polimerlar va qishloq xo'jaligi pestitsidlari ishlab chiqarishda markaziy o'rin egallaydi. Aromatik diazoniy tuzlari va ularning hosilalari orqali xlor, brom, yod, gidroksil, siyanid, merkaptan va boshqa ko'plab funksional guruhlarni benzol halqasiga kiritish imkoniyati kimyo sanoati uchun ulkan imkoniyatlar yaratadi. Hozirgi kunda ilm-fan va sanoatning jadal rivojlanishi yangi, yanada samarali va ekologik jihatdan toza sintez usullarini izlashni talab qilmoqda. Diazotlash va azotlash reaksiyalarini chuqur o'rganish, ularning mexanizmlarini tushunish va yangi katalizatorlar, reagentlar hamda usullarni ishlab chiqish yuqori texnologiyali materiallar va funksional kimyoviy mahsulotlar yaratish uchun zaruriy shart hisoblanadi. Bu reaksiyalar yordamida hosil bo'ladigan azot o'z ichiga olgan birikmalar tibbiyotda, asosan, antibakterial, antiviral, antifungitsid va antitumor preparatlarni sintez qilishda keng qo'llaniladi. Shuningdek, ular optik, elektron va magnit xususiyatlarga ega yangi avlod materiallarini ishlab chiqarishda ham muhim rol o'ynaydi. Shu sababli, diazotlash va azotlash jarayonlarini chuqurlashtirilgan holda tadqiq etish bugungi kunning dolzarb ilmiy muammolaridan biri bo'lib qolmoqda. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi diazotlash va azotlash reaksiyalarining samaradorligini oshirish, ularning selektivligini nazorat qilish hamda bu jarayonlarni yanada ekologik jihatdan xavfsiz va tejamkor qilish usullarini ishlab chiqishdan iborat. Mavjud sintez usullarining aksariyati yuqori harorat, bosim yoki agressiv reagentlar (masalan, mineral kislotalar, natriy nitrit) ishtirokida amalga oshiriladi, b ...