MUSTAQIL ISH

KIRISH Kimyo fani nafaqat moddalarning tarkibi va xossalarini o'rganuvchi fundamental soha bo'libgina qolmay, balki atrofimizdagi dunyoning eng chuqur sir-asrorlarini ochib beruvchi, tabiat hodisalarini tushuntiruvchi asosiy ilmiy yo'nalishlardan biridir. Kimyoviy jarayonlarning katta qismi eritmalar muhitida kechadi, shuning uchun eritmalar nazariyasi kimyoning eng muhim va dolzarb bo'limlaridan biri hisoblanadi. D.I. Mendeleevning gidratlanish nazariyasi aynan shu fundamental sohaning shakllanishida va rivojlanishida mislsiz rol o'ynagan klassik nazariyalardan biridir. Ushbu nazariya nafaqat o'z davrining eng ilg'or g'oyalarini o'zida mujassam etgan, balki hozirgi zamon kimyosining ko'plab yo'nalishlari uchun ham mustahkam poydevor bo'lib xizmat qiladi. Uning zamonaviy ahamiyati shundaki, suv bilan moddalarning o'zaro ta'siri, ya'ni gidratlanish jarayonlari, tirik organizmlardagi biokimyoviy reaksiyalardan tortib, sanoat miqyosidagi texnologik jarayonlargacha, atrof-muhit muammolarini hal qilishdan tortib, yangi materiallar yaratishgacha bo'lgan keng doiradagi hodisalarning asosini tashkil etadi. Eritmalarda kechadigan har qanday jarayon – kimyoviy reaksiya tezligi, termodinamik muvozanat, elektrokimyoviy hodisalar va hatto biologik tizimlardagi oqsilning yig'ilishi, dori vositalarining organizmda tarqalishi – barchasi gidratlanish darajasi va xususiyatlariga bevosita bog'liqdir. Shunday ekan, Mendeleevning ushbu nazariyasini chuqur anglash va uni zamonaviy ilmiy bilimlarga bog'lash, kimyo fanining kelajakdagi taraqqiyoti uchun ham, amaliy qo'llanish sohalari uchun ham g'oyat muhimdir. Ushbu nazariya, makroskopik kuzatuvlar va mikroskopik o'zaro ta'sirlar o'rtasidagi ko'prik vazifasini bajarib, bizga eritma holatini nafaqat empirik tarzda, balki molekulyar darajada ham tushunish imkonini beradi. U kimyoviy jarayonlarni optimallashtirish, yangi dorilarni loyihalash va atrof-muhit muammolariga yechim topishda asosiy yo'nalishlardan biri bo'lib qolmoqda. Shunga qara ...