MUSTAQIL ISH

KIRISH Hozirgi kunda global iqtisodiyotning rivojlanishi, texnologik taraqqiyot hamda ijtimoiy-siyosiy jarayonlarning murakkablashuvi ilmiy tadqiqotlarda statistik metodlarning ahamiyatini yanada oshirdi. Ayniqsa, dinamik qatorlarni qayta ishlash va tahlil qilish usullari turli hodisa va jarayonlarning vaqt o'tishi davomida o'zgarishini, rivojlanish tendensiyalarini, mavsumiy tebranishlarini, siklik o'zgarishlarini va tasodifiy omillarning ta'sirini aniqlashda muhim vosita hisoblanadi. Mavzuning dolzarbligi shu bilan izohlanadiki, ko'plab fundamental va amaliy fanlarda, jumladan, iqtisodiyot, menejment, ekologiya, sobiologiya, tibbiyot, muhandislik va boshqa sohalarda ma'lumotlarning katta hajmdagi dinamik qatorlarini tahlil qilish zarurati tug'iladi. Ushbu ma'lumotlar asosida kelajakni bashorat qilish, samarali qarorlar qabul qilish, mavjud muammolarni bartaraf etish yo'llarini izlash va rivojlanish istiqbollarini belgilash mumkin. Dinamik qatorlarni tahlil qilish usullarini mukammal o'zlashtirish va ularni amaliyotda qo'llash zamonaviy statistik ilmiy izlanishlarning ajralmas qismiga aylangan. [rasm]} Muammoning qo'yilishi quyidagilardan iborat: ko'plab amaliy sohalarda to'plangan dinamik qatorlar murakkab tuzilishga ega bo'lib, ulardagi ichki qonuniyatlarni, tendensiyalarni va anomaliyalarni aniqlash uchun zamonaviy va samarali tahlil usullaridan foydalanish zarur. Mavjud statistika fanida dinamik qatorlarni tahlil qilishning turli usullari taklif etilgan bo'lsa-da, ularning ayrimlari ma'lumotlar murakkabligiga mos kelmasligi, ba'zilari esa amaliy qo'llanilishi qiyinligi kabi kamchiliklarga ega. Dinamik qatorlarni qayta ishlash va tahlil qilishning eng samarali usullarini tanlash, ularni korrekt qo'llash hamda tadqiqot natijalarini to'g'ri talqin qilish ko'plab tadqiqotchilar uchun dolzarb vazifa bo'lib qolmoqda. Tadqiqotning asosiy maqsadi — dinamik qatorlarni qayta ishlash va tahlil qilishning eng muhim usullarini tizimli o'rganish, ularning nazariy asoslarin ...