MUSTAQIL ISH

KIRISH Davlat byudjeti har qanday zamonaviy davlatning moliyaviy tizimining markaziy o'zagini tashkil etib, iqtisodiy siyosatning eng muhim instrumentlaridan biri hisoblanadi. U jamiyatning turli ehtiyojlarini qondirish, iqtisodiy barqarorlikni ta'minlash, ijtimoiy adolatni mustahkamlash hamda mamlakatning barqaror rivojlanishini moliyalashtirish uchun xizmat qiladi. Byudjet orqali resurslarning qayta taqsimlanishi makroiqtisodiy ko'rsatkichlarga bevosita ta'sir ko'rsatadi, xususan, bandlik darajasi, inflyatsiya sur'atlari, investitsiya muhiti va aholi turmush darajasiga. Global iqtisodiyotdagi o'zgaruvchanlik, jumladan, jahon moliyaviy inqirozlari, pandemiyalar, mintaqaviy va geosiyosiy keskinliklar sharoitida davlat byudjetini samarali boshqarishning ahamiyati yanada ortib bormoqda. O'zbekistonning hozirgi rivojlanish bosqichida, chuqur iqtisodiy islohotlar va bozor munosabatlariga o'tish jarayonida byudjet siyosati mamlakatning raqobatbardoshligini oshirish, iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish va aholi farovonligini ta'minlashda hal qiluvchi rol o'ynamoqda. Shu bois, davlat byudjetining shakllanishi va taqsimlanishining o'ziga xos xususiyatlarini chuqur o'rganish, uning samaradorligini oshirish mexanizmlarini izlash dolzarb ilmiy va amaliy vazifadir. Yuqorida qayd etilgan dolzarblikdan kelib chiqqan holda, shuni ta'kidlash kerakki, davlat byudjeti tizimi, o'zining murakkabligi va ko'p funksionalligiga qaramay, ko'plab muammolar va qiyinchiliklarga duch keladi. Jumladan, daromadlarni yig'ishdagi samaradorlikni oshirish, xususan, soliq bazasini kengaytirish, soliq tushumlarini legallashtirish va "yashirin iqtisodiyot"ning salbiy ta'sirini kamaytirish dolzarb masalalardan biridir. Shu bilan birga, byudjet xarajatlarining maqsadga muvofiqligi va samaradorligini ta'minlash, resurslarning noto'g'ri taqsimlanishini oldini olish, byudjet intizomiga rioya qilish va korrupsiyaga qarshi kurashish ham muhim ahamiyatga ega. Byudjet defitsitini boshqarish, davlat qarzining ba ...