MUSTAQIL ISH

KIRISH Inson faoliyatining samaradorligi, xavfsizligi va qulayligini ta'minlashga qaratilgan fan bo'lmish ergonomika bugungi kunda har qachongidan ham dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Texnologiyaning jadal rivojlanishi, mehnat jarayonlarining murakkablashishi va inson-mashina tizimlarining kengayishi ergonomik yondashuvlarsiz tasavvur qilib bo'lmaydigan darajaga yetdi. Ishlab chiqarish, transport, sog'liqni saqlash, ta'lim va hattoki maishiy sohalarda ham insonning fiziologik va psixologik imkoniyatlariga mos keladigan sharoitlarni yaratishga bo'lgan talab ortib bormoqda.Noto'g'ri loyihalashtirilgan ish joylari, noqulay asbob-uskunalar va stressli mehnat sharoitlari nafaqat mehnat unumdorligini pasaytiradi, balki xodimlarning sog'ligiga ham salbiy ta'sir ko'rsatadi, kasb kasalliklari va baxtsiz hodisalarning ortishiga olib keladi. Shu sababli, ergonomik bilimlarning rivojlanishi va ularni amaliyotga tatbiq etish nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy jihatdan ham muhimdir. Zamonaviy dunyoda ishchi kuchining sog'lom va samarali bo'lishi har qanday davlatning barqaror rivojlanishi uchun asosiy omillardan biridir. Ergonomika nafaqat kasbiy xavflarni kamaytirish, balki ish jarayonlarining optimallashuvi, energiya sarfining qisqarishi va mahsulot sifatining oshishiga ham hissa qo'shadi. Ayniqsa, raqamli texnologiyalar asrida kompyuterda uzoq vaqt ishlash, mobil qurilmalardan foydalanish bilan bog'liq yangi ergonomik muammolar yuzaga kelmoqda, bu esa ushbu sohaning yangi tadqiqot yo'nalishlarini ochib bermoqda. Bu esa ergonomikaning doimiy ravishda yangilanib, rivojlanib borishini taqozo etadi. Insonning mehnat faoliyatini tashkil etishda asrlar davomida to'plangan tajribalar mavjud bo'lsa-da, "ergonomika" atamasi va uning ilmiy asoslari nisbatan yangi hodisa hisoblanadi. Ergonomika atamasi XX asrning o'rtalarida paydo bo'lgan bo'lsa-da, uning falsafasi va tamoyillari qadim zamonlardan beri insoniyatning taraqqiyotida muhim rol o'ynagan. Qadimiy Misrdagi piramidalar qurilishi, ...