ozbekistona mustaqillik goyalarining tarixiy asoslari

O‘zbekistonning mustaqillikka erishuvi oddiy bir siyosiy voqea emas, balki asrlar davomida shakllangan milliy o‘zlikni anglash va o‘z taqdirini o‘zi belgilash intilishlarining mantiqiy yakuni edi. Bu intilishlar zamirida nafaqat iqtisodiy va siyosiy sabablar, balki chuqur tarixiy va madaniy ildizlar yotadi. Ayniqsa, jadidchilik harakati va uning yetakchilarining g‘oyalari kelajakdagi mustaqil O‘zbekiston konsepsiyasining poydevorini yaratdi, biroq bu jarayon doimo ichki qarama-qarshiliklar va tashqi bosimlar ostida kechdi.

Mustaqillik g‘oyasining dastlabki kurtaklari Amir Temur davlati parchalanganidan so‘ng, XVI asrda Shayboniylar va Ashtarkhoniylar hukmronligi davrida mintaqada yuzaga kelgan siyosiy bo‘linishlar va mahalliy xonliklar tizimi bilan bog‘liq. Bu davrda tashqi kuchlarning mintaqaga ta’siri kuchaygan bo‘lsa-da, har bir xonlikning o‘zini mustaqil siyosiy birlik sifatida saqlab qolishga intilishi, keyinchalik mustaqillik uchun kurashuvchi sub’ektlarning prototipi bo‘lib xizmat qildi.