Umumiy didaktik tamoyillar bilan maxsus didaktik tamoyillar oʻrtasidagi bogʻliqlikni FSMU strategiyasi asosida yoritib bering
Umumiy didaktik tamoyillar bilan maxsus didaktik tamoyillar oʻrtasidagi bogʻliqlikni FSMU strategiyasi asosida yoritib bering
Ta'lim jarayonining samaradorligi, ayniqsa, eshitish qobiliyati cheklangan bolalarni o'qitishda, umumiy didaktik tamoyillar va maxsus didaktik tamoyillar o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni chuqur anglashga asoslanadi. Umumiy didaktikaning ko'rsatmalari har qanday ta'lim muhitida o'z o'rnini topsa-da, surdopedagogikadagi maxsus tamoyillar aynan eshitish qobiliyati buzilgan o'quvchilarning o'ziga xos ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan bo'lib, bu ikki turdagi tamoyillarning uyg'unligi ta'limda inklyuzivlikni ta'minlaydi. Shuning uchun, ushbu inshoda biz umumiy va maxsus didaktik tamoyillarning FSMU strategiyasi orqali bog'liqligini tahlil qilib, ularning surdopedagogikadagi ahamiyatini ko'rsatib beramiz.
Fikrlash nuqtai nazaridan, har qanday ta'lim jarayonining asosi bo'lgan onglilik va faollik tamoyili surdopedagogikada ayniqsa muhimdir. Masalan, umumiy didaktikada o'qituvchi o'quvchini mustaqil fikrlashga undasa, surdopedagogikada bu jarayon, masalan, yuz ifodalari, imo-ishoralar yoki taktil (sensorli) stimullar orqali qo'llab-quvvatlanishi kerak. Rus surdopedagogi L.S. Vigotskiyning "Defektologiya asoslari" asarida qayd etilishicha, eshitish qobiliyati buzilgan bolaning nutqini rivojlantirishda faoliyat orqali o'rganish usullari, ya'ni konkret ob'ektlar bilan ishlash, ularni kuzatish va ta'riflash ustuvor ahamiyatga ega. Bolani shunchaki so'zni takrorlashga majburlash emas, balki uni o'sha so'z bilan bog'liq faoliyatga jalb qilish, masalan, "non" so'zini o'rgatishda nonni ushlatish, hidlatish va uning shaklini ko'rsatish orqali uning ongida barqaror obraz hosil qilish umumiy didaktikaning onglilik tamoyilini surdopedagogikaga xos faollik tamoyili bilan uyg'unlashtiradi. Bu misolda umumiy tamoyil (onglilik) maxsus tamoyil (nutqni amaliy faoliyat orqali rivojlantirish) bilan chambarchas bog'lanib, o'zaro bir-birini to'ldiradi.
Shu mavzuda boshqa hujjat ham yarating
