MUSTAQIL ISH

KIRISH Imom G'azzoliyning falsafiy qarashlari O'rta asrlar islom olamida chuqur iz qoldirgan va bugungi kungacha o'zining dolzarbligini yo'qotmagan fundamental masalalarni qamrab oladi. Uning falsafaga bo'lgan tanqidiy munosabati, kalom ilmini ratsional asoslarga ko'ra mustahkamlashga urinishlari, shuningdek, tasavvufni intellektual asoslar bilan bog'lashga bo'lgan harakatlari islom tafakkuri tarixida burilish nuqtasi bo'lgan. G'azzoliyning ilmiy merosi nafaqat musulmon dunyosida, balki Yevropa renessansi davrida ham muhim rol o'ynagan, uning asarlari lotin tiliga tarjima qilingan va Skolastik falsafaning shakllanishiga ta'sir ko'rsatgan. Bugungi kunda globallashuv va madaniyatlararo muloqotning kuchayishi sharoitida G'azzoliyning merosi g'arb va sharq sivilizatsiyalari o'rtasidagi o'zaro tushunish ko'prigi vazifasini o'taydi. Uning aql va vahy, falsafa va din, ratsionalizm va mistitsizm o'rtasidagi murakkab munosabatlarga oid mulohazalari zamonaviy dunyoqarash muammolarini hal etishda ham muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, ilmiy taraqqiyotning tezkor sur'atlari va axloqiy qadriyatlarning inqirozi fonida G'azzoliyning insonning ma'naviy kamolotiga, ichki dunyo uyg'unligiga va hayotning ma'nosini anglashga oid falsafiy ta'limotlari g'oyat dolzarb bo'lib qolmoqda. Uning asarlaridagi metodologik yondashuvlar, falsafiy tahlil chuqurligi va mantiqiy asoslash mahorati zamonaviy ilmiy tadqiqotlar uchun ham namuna bo'lishi mumkin. G'azzoliyning merosini o'rganish nafaqat islom falsafasi tarixini chuqurroq anglashga, balki falsafaning umuminsoniy qadriyatlarni shakllantirishdagi rolini qayta ko'rib chiqishga ham imkon beradi. G'azzoliyning falsafiy qarashlari bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar uning merosini turlicha talqin qilishga olib kelgan. Bir qator tadqiqotchilar uni falsafaning ashaddiy tanqidchisi sifatida ko'rsatgan bo'lsa, boshqalari uning asarlarida falsafiy elementlarning mavjudligini ta'kidlashgan. Bu qarama-qarshiliklar G'azzoliyning "Tahafut al-falosifa" (Faylas ...