MUSTAQIL ISH

KIRISH O'zbek falsafiy tafakkuri va Sharq islom madaniyati tarixida Abu Homid Muhammad G'azzoliyning (1058-1111) shaxsi va ijodi o'zining teranligi, ko'lami va uzoq muddatli ta'siri bilan alohida o'rin tutadi. Uning falsafa, kalom, fiqh va tasavvufga oid ko'plab asarlari asrlar davomida musulmon dunyosining intellektual va ma'naviy hayotiga sezilarli ta'sir ko'rsatib kelgan. Ayniqsa, G'azzoliyning "Ihyo ulum ad-din" ("Din ilmlarini tiriltirish") asarining muhim qismi bo'lgan "Kitob at-Tavba" ("Tavba kitobi") uning axloqiy-etik qarashlarining eng yorqin ifodalaridan biri hisoblanadi. Bugungi globallashuv va turli ma'naviy inqirozlar sharoitida insoniyatning ichki dunyosini tartibga solish, axloqiy qadriyatlarni mustahkamlash masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. G'azzoliyning tavba haqidagi falsafiy-psixologik tahlillari zamonaviy davrda ham o'z qimmatini yo'qotmagan. Insonning xatolarni anglash, o'zini isloh qilish va ma'naviy yuksalishga intilishi har qanday jamiyatning barqaror rivojlanishi uchun fundamental shartdir. Bu asar, inson ruhiyatining chuqur qatlamlariga kirib, uning ma'naviy o'zgarish jarayonlarini har tomonlama yoritib bergani bilan, hozirgi kunda shaxsiy rivojlanish, psixologiya va axloqiy tarbiya sohalarida ham muhim o'rin tutadi. Zero, jamiyatning ma'naviy salomatligi har bir individning ichki poklanishi va o'zgarishiga bog'liqdir. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi G'azzoliyning "Tavba" asarida tavba fenomenining falsafiy, teologik va psixologik asoslarini chuqur tahlil qilishdan iborat. Mavjud adabiyotlarda G'azzoliy ijodi keng yoritilgan bo'lsa-da, aynan "Tavba" kitobining falsafiy-psixologik jihatdan kompleks tahlili va uning zamonaviy davr uchun ahamiyatini ochib berishda ba'zi bo'shliqlar mavjud. Ko'pincha, G'azzoliyning tavba konsepsiyasi ilohiyot nuqtai nazaridan yondashilgan bo'lib, uning falsafiy va psixologik o'ziga xosliklari yetarlicha ta'kidlanmagan. Tadqiqotning maqsadi G'azzoliyning "Tavba" asarini uning falsafiy tizimidagi o'rni ...