MUSTAQIL ISH

KIRISH Qadimgi yunon faylasufi Geraklitning ta'limotlari, xususan, uning dialektik fikrlarining zamonaviy falsafa va ilm-fanning turli sohalaridagi dolzarbligi tobora ortib bormoqda. Dunyo va undagi har bir narsa doimiy o'zgarishda ekanligi, ziddiyatlarning birligi va kurashi esa rivojlanishning asosiy harakatlantiruvchi kuchi ekanligi haqidagi Geraklit g'oyalari, bugungi kunda ham tabiatshunoslik, ijtimoiy fanlar, hattoki texnologiya va axborot texnologiyalari sohalaridagi murakkab jarayonlarni tushunish uchun muhim nazariy asos bo'lib xizmat qiladi. Shuningdek, o'zgaruvchan va dinamik dunyoda insonning o'zini anglash jarayonida ham Geraklit falsafasining o'rni katta. Bu fikrlarning chuqur tahlili va zamonaviy dunyoqarash nuqtai nazaridan qayta ko'rib chiqilishi, falsafiy tafakkurning rivojlanishiga hissa qo'shadi. Geraklit falsafasining markaziy jihatlaridan biri bo'lgan dialektik tafakkurning mohiyatini, uning qadimiy manbalarda qanday shakllanganligini va rivojlanganligini ilmiy tahlildan o'tkazish hozirgi kunda muhim ilmiy muammolardan biri hisoblanadi. Xususan, "hamma narsa oqimda" (panta rhei) va "ziddiyatlar urushi" (polemos) kabi tamoyillarning falsafiy va ilmiy mazmunini aniqlash, ularning keyingi falsafiy tizimlarga, masalan, Gegel dialektikasiga ta'sirini baholash ushbu tadqiqotning asosiy muammosini tashkil etadi. Mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi Geraklitning dialektik fikrlarini chuqur o'rganish, ularning mazmun-mohiyatini ochib berish va ularga misollar orqali aniqlik kiritishdir. Ushbu tadqiqotning asosiy vazifasi Geraklitning "o'zgarish" va "ziddiyatlarning birligi" kabi dialektik tamoyillarini o'z falsafiy asarlarida qanday ifodalaganligini aniqlash, ularning rivojlanishga va olamning dinamik tuzilishiga daxldorligini ko'rsatib berishdan iborat. Shuningdek, "ota-onalar" va "bolalar" tushunchalari, "bir xil daryoga ikki marta tushib bo'lmaydi" iborasi va boshqa shu kabi Geraklitning mashhur iboralarini dialektik nuqtai nazardan tahlil qilish ko' ...