MUSTAQIL ISH

KIRISH Inson ongining ontogenetik taraqqiyoti psixologiya fanining eng murakkab va ayni paytda eng jozibador sohalaridan biridir. Bu mavzu azaldan falsafa, keyinchalik esa psixologiya, pedagogika, nevrologiya va boshqa ko'plab fanlar olimlari diqqat markazida bo'lib kelgan. Ong insonni hayvonot dunyosidan ajratib turuvchi asosiy omil bo'lib, uning rivojlanish bosqichlari, mexanizmlari va determinantlarini tushunish shaxs kamoloti, ta'lim samaradorligi, jamiyat taraqqiyoti va insoniyat kelajagi uchun fundamental ahamiyatga ega. Bugungi kunda, axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi, neyropsixologik tadqiqotlardagi yutuqlar hamda ijtimoiy-madaniy omillarning o'zgarishi ongning shakllanishi va funksiyalariga yangicha nazar tashlashni taqozo etmoqda. Sun'iy intellektning taraqqiyoti fonida inson ongining noyob xususiyatlarini chuqurroq anglash zarurati yanada ortmoqda. Bolaning dunyoga kelishi, uning atrof-muhit bilan o'zaro aloqasi, nutqni o'zlashtirishi, tafakkurining shakllanishi, o'zini anglashining paydo bo'lishi – bularning har biri inson psixikasining sirli va qiziqarli jihatlaridir. Shu nuqtai nazardan, inson ongining ontogenetik taraqqiyotini har tomonlama o'rganish, uning bosqichlari, shart-sharoitlari va individual xususiyatlarini aniqlash hozirgi zamon psixologiya fani oldida turgan eng dolzarb vazifalardan biridir. Ushbu tadqiqotning muammosi inson ongining ontogenetik taraqqiyotini belgilovchi asosiy omillar, uning bosqichlari va mazmunining to'liq va tizimli tahlil qilinmaganligida hamda individual farqlarning kompleks baholanmaganligida namoyon bo'ladi. Mavjud nazariyalar va empirik ma'lumotlar ongning turli jihatlarini yoritgan bo'lsa-da, ularni yagona, izchil tizimga keltirish va zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida sintez qilish lozim. Xususan, genetik va muhit omillarining o'zaro ta'siri, madaniy-tarixiy kontekstning ong rivojlanishiga ta'siri, neyrobiologik asoslar va psixologik mexanizmlarning o'zaro bog'liqligi chuqur o'rganishni talab eta ...