MUSTAQIL ISH

KIRISH Zamonaviy iqtisodiyotda firmalarning raqobatbardoshligini ta'minlash, ularning barqaror o'sishini qo'llab-quvvatlash va resurslardan samarali foydalanish masalasi tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ishlab chiqarish masshtabi va firmaning uzoq muddatli oraliqdagi samarali razmeri tushunchalari aynan shu jarayonlarning markazida turuvchi fundamental iqtisodiy kategoriyalardir. Firmalar o'z faoliyatini boshlashdan tortib, uni kengaytirish, bozordagi o'rnini mustahkamlashgacha bo'lgan har bir bosqichda ishlab chiqarish hajmi va uning natijasida kelib chiqadigan xarajatlar tuzilmasini e'tiborga olishga majbur. Ayniqsa, global iqtisodiy integratsiya va texnologik inqiloblar sharoitida, firmalar uchun optimallashgan ishlab chiqarish masshtabini aniqlash, ya'ni iqtisodiy samaradorlikning yuqori darajasiga erishish imkonini beruvchi hajmda ishlash muhim strategik vazifaga aylanmoqda. Bu masalani to'g'ri hal etmaslik nafaqat firmalarning moliyaviy barqarorligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi, balki butun iqtisodiyot miqyosida resurslarning noto'g'ri taqsimlanishiga olib kelishi mumkin. Shu bois, mikroiqtisodiyot doirasida ushbu muammoga e'tibor qaratish, uning nazariy asoslarini chuqur o'rganish va amaliy yechimlarni taklif etish bugungi kunda har qachongidan ham muhimdir. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundaki, firmalar uzoq muddatli oraliqda o'zlarining samarali ishlab chiqarish razmerini qanday aniqlashlari, shuningdek, masshtab iqtisodiyotining (economies of scale) afzalliklari va masshtab nomutanosibliklarining (diseconomies of scale) salbiy ta'sirlarini qanday minimallashtirishlari kerak? Ko'pincha firmalar ishlab chiqarish hajmini oshirish orqali o'rtacha xarajatlarni kamaytirishga intiladi, biroq ma'lum bir nuqtadan so'ng bu jarayon teskari ta'sir ko'rsatib, boshqaruvning murakkablashishi, byurokratiya va kommunikatsiya muammolari tufayli o'rtacha xarajatlarning oshishiga olib kelishi mumkin. Shu nuqtai nazardan, tadqiqotning maqsadi firmalarning uzoq mudd ...