MUSTAQIL ISH

KIRISH Islom huquqshunosligida oila, nikoh, taloq, idda, zihor kabi tushunchalarni o'rganish bugungi kunda har qachongidan ham dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Globalizatsiya jarayonlari, madaniyatlararo aloqalarning kuchayishi va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi sharoitida islomiy oila qadriyatlari va huquqiy me'yorlarning mohiyatini chuqur anglash, ularni zamonaviy jamiyat kontekstida to'g'ri talqin qilish va targ'ib qilish muhimdir. Bir tomondan, islom dunyosida oila instituti va uning huquqiy asoslari ijtimoiy barqarorlikning asosiy omillaridan biri bo'lib qolmoqda. Ikkinchi tomondan, turli madaniyatlarga mansub jamiyatlarda oilaviy munosabatlarga oid huquqiy me'yorlar va amaliyotlar o'rtasida farqlar mavjudligi tufayli tushunmovchiliklar, ziddiyatlar kelib chiqish ehtimoli yuqori. Ayniqsa, G'arb va Sharq jamiyatlari o'rtasidagi muloqotda islomiy nikoh, taloq, idda kabi masalalarga noto'g'ri yondashuvlar mavjudligi kuzatiladi. Ushbu tushunchalarning asl ma'nosini va islom huquqshunosligidagi o'rnini tushuntirish orqali umuminsoniy qadriyatlar asosida muloqot o'rnatishga hissa qo'shish mumkin. O'zbekiston kabi musulmon aholisi ko'p bo'lgan mamlakatlarda ushbu tushunchalarni yosh avlodga to'g'ri tushuntirish, ularda mustahkam oila qadriyatlarini shakllantirish, shariat ko'rsatmalariga muvofiq hayot tarzini yo'lga qo'yishga ko'maklashish juda zarur. Shu nuqtai nazardan, mazkur mavzu nafaqat ilmiy, balki ijtimoiy-siyosiy va madaniy jihatdan ham yuqori dolzarblikka ega. Mazkur tadqiqotning asosiy muammosi shundaki, islom huquqshunosligida oila, nikoh, taloq, idda, zihor kabi tushunchalarning chuqur falsafiy va huquqiy asoslari ko'pincha umumiy va yuzaki darajada tushuntiriladi. Natijada, bu tushunchalarning murakkabliklari, turli fiqhiy maktablardagi tafovutlar, ularning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy kontekstdagi amaliy qo'llanilishi yetarlicha yoritilmaydi. Shuningdek, zamonaviy jamiyatda ushbu tushunchalarga bo'lgan qarashlar va ularning noto'g'ri talq ...