MUSTAQIL ISH

KIRISH Islom dinida halol va harom tushunchalari nafaqat diniy-falsafiy doirada, balki ijtimoiy, iqtisodiy, huquqiy va ma'naviy jihatdan ham doimiy dolzarblikka ega bo'lib kelgan. Globalizatsiya jarayonlari, madaniyatlararo muloqotlarning kuchayishi, iste'mol madaniyatining o'zgarishi hamda yangi texnologiyalarning rivojlanishi fonida bu tushunchalarning mohiyati va amaliy tatbig'i yanada chuqur tahlilni talab etmoqda. Zamonaviy dunyoda musulmon jamoalarining soni ortib borayotgani, ularning turli davlat va jamiyatlarda integratsiyalashuvi hamda o'ziga xos qadriyatlarini saqlashga intilishi halol va harom tamoyillariga bo'lgan e'tiborni kuchaytiradi. Xususan, oziq-ovqat sanoati, moliya-bank tizimi, tibbiyot, farmatsevtika, kiyim-kechak ishlab chiqarish va hatto axborot texnologiyalari sohalarida ham "halol" standartlarining joriy etilishi ushbu mavzuning naqadar universal va multidisiplinar ekanligini ko'rsatadi. Bu esa mazkur tadqiqotni nafaqat ilohiyotshunoslik nuqtai nazaridan, balki kengroq ijtimoiy-madaniy kontekstda o'rganish zaruriyatini yuzaga keltiradi. Muammoning qo'yilishi shundan iboratki, halol va harom tushunchalari, Qur'on va Sunnatga asoslangan holda, islom huquqshunosligida (fiqhda) keng tahlil etilgan bo'lsa-da, ularning zamonaviy chaqiriqlarga nisbatan interpretatsiyasi va tatbig'ida bir qator munozarali masalalar mavjud. Misol uchun, genetik modifikatsiyalangan mahsulotlar (GMO), sun'iy intellekt, klonlash, virtual reallik va kibersport kabi yangi hodisalarga nisbatan shar'iy hukmlar ishlab chiqish, ularni an'anaviy fiqh tamoyillari bilan uyg'unlashtirish muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, turli madaniyatlarda va mazhablarda halol-haromga oid ba'zi farqlar ham jamiyatda tushunmovchiliklar yoki nizolarga sabab bo'lishi mumkin. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi — Islom dinida halol va harom tushunchalarining Qur'on va Sunnatdagi asoslarini chuqur tahlil qilish, ularning tarixiy rivojlanishini o'rganish hamda zamonaviy jamiyatdagi dolzarbligini ...