MUSTAQIL ISH

KIRISH Axborot texnologiyalari va aloqa tizimlarining shiddatli rivojlanishi zamonaviy jamiyatning ajralmas qismiga aylandi. Bugungi kunda ma'lumotlarni uzatish tezligi, ishonchliligi va xavfsizligi global tarmoqlar, mobil aloqa, sun'iy yo'ldosh tizimlari, kosmik aloqa va hatto kvant hisoblash sohalarida eng muhim ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Ma'lumotlarni uzatish jarayonida shovqinlar, interferences va boshqa tashqi omillar tufayli xatoliklar yuzaga kelishi muqarrar. Bu xatoliklar uzatilayotgan axborotning buzilishiga, ma'lumotlarning yo'qolishiga va tizimning umumiy samaradorligining pasayishiga olib keladi. Ayniqsa, yuqori tezlikda va uzun masofalarga ma'lumot uzatishda, shuningdek, resurs cheklovlari mavjud bo'lgan mobil qurilmalar va sensor tarmoqlarida ushbu muammo yanada dolzarblashadi. Ma'lumotlarni ishonchli uzatishni ta'minlash uchun xatoliklarni aniqlash va tuzatish kodlari (Error Correction Codes - ECC) texnologiyalaridan foydalanish zarurati yuzaga keladi. Ushbu kodlar, uzatilayotgan axborotga ma'lum bir izohli (redundant) ma'lumot qo'shish orqali, qabul qilingan signalda yuzaga kelgan xatoliklarni aniqlash va ularni bartaraf etish imkonini beradi. ECClarning samaradorligi uzatish kanalining xususiyatlariga, talab qilinadigan ishonchlilik darajasiga va mavjud resurslarga bog'liq holda baholanadi. Zamonaviy aloqa tizimlari tobora murakkablashib borayotganligi sababli, ECC texnologiyalari ham doimiy ravishda takomillashib, yangi va yanada samarali kodlash sxemalari ishlab chiqilmoqda. Iterativ kodlar ana shunday yechimlardan biri bo'lib, ular zamonaviy aloqa va saqlash tizimlarida katta muvaffaqiyatlarga erishmoqda. Ularning yuqori samaradorligi, ayniqsa shovqinli kanallarda, Shannon chegarasiga yaqinlashish imkoniyati bilan bog'liq bo'lib, bu ularni bugungi kunda eng muhim tadqiqot yo'nalishlaridan biriga aylantirgan. [rasm]} Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundaki, real aloqa kanallarining murakkabligi va dinamikligi, shuningdek, ortib b ...