MUSTAQIL ISH

KIRISH Javobgarlik sug'urtasi iqtisodiyotning turli sohalarida, shaxslararo munosabatlarda va umuman jamiyat hayotida tobora ortib borayotgan ahamiyatga ega bo'lgan murakkab va dinamik sohadir. Globalizatsiya jarayonlari, texnologik taraqqiyotning jadallashuvi, ijtimoiy munosabatlarning murakkablashuvi hamda huquqiy tartibga solishning kuchayishi javobgarlik tushunchasiga yangicha yondashuvlarni talab qilmoqda. Bugungi kunda har bir subyekt — jismoniy shaxsmi, yuridik shaxsmimi yoki davlat tashkilotimi — o'z faoliyati natijasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan zarar uchun javobgar bo'lishi mumkin. Bu javobgarlik turli shakllarda namoyon bo'ladi: kasbiy xatolar, mahsulot nuqsonlari, atrof-muhitga yetkazilgan zarar, shaxslarning sog'lig'i yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar va boshqalar. Ayniqsa, zamonaviy dunyoda xavflarning diversifikatsiyalashuvi va ularning ko'lami ortib borayotgani, shuningdek, jamiyatning huquqiy ongi o'sib borayotgani sababli jabrlanuvchilarning o'z huquqlarini himoya qilishga intilishi kuchaymoqda. Bu esa yuzaga keladigan zararni qoplash mexanizmlariga bo'lgan talabni oshiradi va sug'urta tizimining, xususan, javobgarlik sug'urtasining dolzarbligini yanada oshiradi. Ushbu sug'urta turi, bir tomondan, zarar yetkazuvchini kutilmagan moliyaviy yo'qotishlardan himoya qilsa, ikkinchi tomondan, jabrlanuvchining manfaatlarini himoya qilib, ijtimoiy barqarorlikni ta'minlashga xizmat qiladi. O'zbekistonda ham iqtisodiy islohotlar, bozor munosabatlarining rivojlanishi va qonunchilik bazasining takomillashuvi sharoitida javobgarlik sug'urtasiga bo'lgan ehtiyoj tobora oshib bormoqda, uning nazariy va amaliy jihatlarini chuqur o'rganish muhim ahamiyat kasb etadi. Javobgarlik sug'urtasi tizimida bir qator hal etilishi lozim bo'lgan muammolar mavjud. Birinchidan, xavflarni to'g'ri baholash va sug'urta tariflarini aniqlashda yuzaga keladigan qiyinchiliklar; ikkinchidan, sug'urta hodisalarini aniqlash va zararni qoplash jarayonlarining murakkabligi; uchinchidan, ...