MUSTAQIL ISH

KIRISH Jinoyat protsessida himoya huquqi va advokat ishtirokining dolzarbligi, shubhasiz, huquqiy davlat qurish va fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklarini ta'minlash masalalarida markaziy o'rin tutadi. Bugungi kunda jamiyatning huquqiy savodxonligi oshib borayotgan, qonun ustuvorligi tamoyillari tobora chuqurroq anglanayotgan bir sharoitda, shaxsning jinoyat ta'qibiga uchraganida uning himoya qilish imkoniyatlari davlatning demokratiya darajasini belgilovchi asosiy ko'rsatkichlardan biri hisoblanadi. Zero, adolatli sudlovga bo'lgan huquq, har bir shaxsning qonun oldida tengligi va aybsizlik prezumptsiyasi kabi konstitutsiyaviy qoidalar aynan samarali himoya tizimi mavjud bo'lgandagina amalda ro'yobga chiqadi. Jinoyat protsessida himoya instituti nafaqat gumonlanuvchi yoki ayblanuvchining manfaatlarini himoya qiladi, balki tergov organlari va sudning xolisligini, qonuniyligini ta'minlashda ham muhim rol o'ynaydi. Advokatning jinoyat ishida ishtiroki esa bu himoya huquqining asosiy kafolati bo'lib, uning professional faoliyati orqali shaxsga nisbatan qonunga xilof harakatlarning oldi olinadi, adolatli qaror qabul qilinishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratiladi. Ayniqsa, global miqyosda inson huquqlariga e'tibor kuchayayotgan bir davrda, O'zbekistonda ham sud-huquq islohotlari doirasida himoya institutini takomillashtirish, advokatura nufuzini oshirish va uning mustaqilligini ta'minlashga qaratilgan qator choralar ko'rilmoqda. Bu esa mazkur mavzuni nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy ahamiyatga ega bo'lgan holda chuqur o'rganish zaruratini yanada kuchaytiradi. Mazkur tadqiqot jinoyat protsessida himoya huquqining nazariy va amaliy jihatlarini har tomonlama tahlil qilish, advokatning ushbu protsessdagi rolini chuqur o'rganish va uning samaradorligini oshirish yo'llarini aniqlashga qaratilgan. Muammoning qo'yilishi shundaki, mavjud qonunchilikda himoya huquqi va advokat ishtirokiga oid normalar belgilangan bo'lsa-da, amaliyotda bu huquqlarning to'liq va samara ...