MUSTAQIL ISH

KIRISH Tog'-kon sanoati, jahon iqtisodiyotining muhim tarmoqlaridan biri bo'lib, xalq xo'jaligini zarur xomashyo va yoqilg'i-energetika resurslari bilan ta'minlaydi. Ochiq usulda qazib olish, ya'ni karyer usuli, ko'plab foydali qazilmalarni, xususan, qurilish materiallari, qora va rangli metall rudalari, shuningdek, turli nodir metallarni o'zlashtirishda eng samarali va keng tarqalgan usullardan hisoblanadi. Bugungi kunda, resurslarga bo'lgan talabning ortishi va konlarning chuqurlashishi bilan, karyerlarning barqarorligi, xavfsizligi va iqtisodiy samaradorligini ta'minlash tobora dolzarb muammoga aylanmoqda. Karyer elementlari va chuqurligini ilmiy asoslangan holda tushunish va optimallashtirish, nafaqat qazib olish jarayonlarining texnologik mukammalligini oshiradi, balki atrof-muhitga ta'sirni kamaytirish va korxonaning uzoq muddatli faoliyatini ta'minlash uchun ham hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqot, zamonaviy tog'-kon sanoati ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, karyerlarni loyihalash va ekspluatatsiya qilishning asosiy jihatlarini, xususan, uning geometrik parametrlari va chuqurlik darajalarini har tomonlama o'rganishga qaratilgan bo'lib, uning dolzarbligi aynan shu jihatlarda namoyon bo'ladi. Ochiq usulda qazib olishda, karyerning geometrik elementlarini noto'g'ri loyihalash va chuqurlikni boshqarishda yuzaga keladigan muammolar kon ishlari xavfsizligiga, samaradorligiga va rentabelligiga jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Jumladan, bordlarning, ustunlarning (bermanlarning) va qiya joylarning barqarorligini ta'minlash, qazib olinadigan foydali qazilmalarning to'liq va yo'qotishlarsiz o'zlashtirilishiga erishish, shuningdek, karyer chuqurlashgan sari ortib boradigan geologik-texnogen yuklamalarga qarshi turish — hal etilishi lozim bo'lgan asosiy muammolardir. Mazkur ishning asosiy maqsadi — karyerlarning asosiy geometrik elementlari va ularning chuqurlik bilan o'zgarish qonuniyatlarini ilmiy jihatdan tahlil qilish, ushbu jarayonlarga ta'sir etuvchi geo ...