MUSTAQIL ISH

KIRISH Adabiy tanqid har qanday milliy adabiyotning rivojlanish jarayonida muhim rol o'ynaydigan, uning nazariy asoslarini shakllantiruvchi, badiiy hodisalarni baholovchi va yangi yo'nalishlarni belgilovchi tayanch ustunlardan biridir. O'zbek adabiy tanqidi tarixi uzoq va boy an'analarga ega bo'lib, turli davrlarda o'ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turgan. Ushbu tarixda Mirzohid Qo'shjonov o'zining chuqur tahlillari, nazariy mushohadalari va adabiyotga bo'lgan beg'araz munosabati bilan iz qoldirgan yetuk olim va tanqidchilardan biridir. Uning ilmiy-tanqidiy maqolalari nafaqat XX asr o'zbek adabiy jarayonini tushunishda, balki adabiy tanqidning nazariy va metodologik asoslarini rivojlantirishda ham katta ahamiyat kasb etadi. Bugungi kunda mustaqil O'zbekiston sharoitida milliy adabiy merosni qayta baholash, uning asl qadrini tiklash va yangi nazariy-metodologik nuqtai nazardan tadqiq etish dolzarb vazifalardan sanaladi. Ayniqsa, sho'ro davri adabiyoti va tanqidchiligiga yangicha nigoh bilan yondashish, siyosiy g'oyalardan xoli holda ularning ilmiy-badiiy salohiyatini ochish muhimdir. M. Qo'shjonov faoliyati aynan shu jihatdan e'tiborga loyiqdir, chunki uning tanqidiy maqolalari zamonaviy adabiyotshunoslik uchun ham qator savollarga javob bera oladi, adabiy jarayonning turli bosqichlarini chuqurroq anglashga yordam beradi. Uning ijodiy merosini keng qamrovli tadqiq etish, adabiy tanqidning bugungi kundagi muammolariga yechim topish, adabiyot nazariyasi va metodologiyasini boyitishga xizmat qiladi. M. Qo'shjonov ning ilmiy-tanqidiy faoliyati adabiyotshunosligimizda ma'lum darajada e'tirof etilgan bo'lsa-da, uning bu sohadagi barcha maqolalari majmuaviy, tizimli va chuqur nazariy-metodologik tahlilga tortilmaganligi, uning adabiy tanqiddagi o'rni va ta'sir doirasi to'liq yoritilmaganligi muammo sifatida ko'zga tashlanadi. Ko'pincha uning ayrim maqolalari alohida adabiy hodisalarni yoritishda eslab o'tilgan, biroq uning tanqidiy konsepsiyasi, metodologik yondashuvl ...