MUSTAQIL ISH

KIRISH Mehnat muhofazasiga oid davlat qonunchiligi va Mehnat kodeksi tushunchasini o'rganish hozirgi zamonda, iqtisodiy islohotlar va ijtimoiy-siyosiy modernizatsiya davrida favqulodda dolzarb ahamiyat kasb etadi. Inson kapitali har qanday milliy iqtisodiyotning eng qimmatli resursi ekanligini hisobga olsak, uning sog'lig'i, xavfsizligi va mehnat qobiliyatini saqlashga qaratilgan huquqiy va institutsional mexanizmlar barqaror rivojlanishning fundamental asosini tashkil etadi. Globalizatsiya va texnologik inqiloblar mehnat bozoriga sezilarli ta'sir ko'rsatib, mehnat sharoitlari, bandlik shakllari va xodimlarga qo'yiladigan talablarni o'zgartirmoqda. Bunday sharoitda, mehnat qonunchiligini chuqur tushunish, uning normalarini amaliyotda samarali qo'llash nafaqat xodimlarning huquqlarini himoya qilish, balki ish beruvchilar uchun ham barqaror va xavfsiz ish muhitini yaratish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish hamda ijtimoiy javobgarlikni ta'minlash nuqtai nazaridan hal qiluvchi rol o'ynaydi. O'zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko'lamli islohotlar, shu jumladan, mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi yangi tahrirdagi Mehnat kodeksining qabul qilinishi ushbu mavzuning nazariy va amaliy dolzarbligini yanada kuchaytiradi, chunki u zamonaviy talablarga javob beradigan, xalqaro standartlarga mos keladigan va mahalliy sharoitlarni inobatga oladigan huquqiy bazani yaratishga qaratilgan. Shu bois, mazkur tadqiqot nafaqat mavjud qonunchilikni tahlil qilish, balki uning ijtimoiy-iqtisodiy kontekstdagi o'rnini baholash orqali mamlakatimizning ijtimoiy-mehnat sohasidagi rivojlanishiga hissa qo'shishni maqsad qilgan. Mazkur tadqiqot oldida turgan asosiy muammo shundan iboratki, mehnat muhofazasiga oid davlat qonunchiligi va ayniqsa, Mehnat kodeksi normalari murakkab tizimni tashkil etadi. Bu normalarning chuqur mazmunini to'g'ri anglash, ularning o'zaro aloqadorligini va amaliyotda qo'llanilish mexanizmlarini tushunish ko'plab subyektlar, jumladan, ish beruvchilar, xo ...