MUSTAQIL ISH

KIRISH Hozirgi zamon texnologik taraqqiyoti sharoitida mexanik tizimlarning barqarorligi va ishonchliligini ta'minlash muhim muammolardan biri hisoblanadi. Kundalik hayotimizda uchraydigan ko'plab inshootlar, jumladan, baland binolar, ko'priklar, transport vositalari va mashina mexanizmlari doimiy ravishda turli xil tashqi ta'sirlarga duchor bo'ladi. Ushbu ta'sirlar tizimlarda tebranishlarni keltirib chiqaradi. Tebranishlar, agar ularning parametrlari nazorat qilinmasa, materiallarning charchashiga, inshootlarning shikastlanishiga va hatto falokatlarga olib kelishi mumkin. Ayniqsa, rezonans hodisasi, ya'ni tashqi ta'sir chastotasi tizimning xususiy tebranish chastotasiga mos kelganda yuzaga keladigan amplitudaning keskin ortishi jiddiy oqibatlarga olib keladi. Shu boisdan, mexanik tebranishlarning, xususan, so'nuvchi tebranishlar va rezonans hodisalarining nazariy asoslarini chuqur o'rganish, ularni amaliyotda tahlil qilish va nazorat qilish usullarini ishlab chiqish zamonaviy fizika va muhandislik sohasining dolzarb vazifalaridan biri bo'lib qolmoqda. Bu mavzu nafaqat fundamental fizikaning asosiy tamoyillarini o'rganishda, balki yuqori texnologiyali inshootlar va uskunalarni loyihalashda ham katta ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi mexanik tebranishlarning so'nish va rezonans xususiyatlarini purjinali va matematik mayatnik tebranishlari misolida deformatsion uskunalar yordamida tahlil qilish, hamda olingan natijalar asosida bino va ko'priklarda rezonans tufayli yuzaga keladigan muammolarni bartaraf etish bo'yicha samarali yechimlarni topishdan iborat. Mavjud nazariy modellar ko'pincha ideal sharoitlarni hisobga olgan holda tuziladi, biroq real tizimlarda so'nish va boshqa murakkab omillar tebranishlarning xarakterini sezilarli darajada o'zgartirishi mumkin. Shuningdek, turli konstruksiyalarning tebranish xususiyatlarini aniqlash va ularni tashqi ta'sirlarga nisbatan optimallashtirish masalasi ham dolzarbdir. Ushbu ishning maqsadi so'nuvchi va majb ...