MUSTAQIL ISH

KIRISH Hozirgi globallashuv davrida madaniy va diniy xilma-xillikni tushunish, turli sivilizatsiyalar o'rtasidagi muloqotni mustahkamlash insoniyatning barqaror rivojlanishi uchun muhim ahamiyat kasb etmoqda. Dunyo dinlari orasida hinduiylik o'zining qadimiy ildizlari, murakkab falsafiy tizimi, ko'p qirrali amaliyotlari va ulkan izdoshi auditoriyasi bilan alohida o'rin tutadi. Ushbu din nafaqat hind subkontinentining madaniy landshaftini shakllantirgan, balki dunyoning turli burchaklarida ham sezilarli ta'sir ko'rsatgan. Uning o'ziga xos xususiyatlari, xususan, monoteizm, politeizm va panteizm elementlarini o'zida mujassam etganligi, samsara (reinkarnatsiya), karma qonuni, moksha (najot) kabi asosiy tushunchalari uni boshqa diniy tizimlardan ajratib turadi. Ayniqsa, bugungi kunda, dunyoqarashlar to'qnashuvi va diniy fundamentalizm xavfi tobora ortib borayotgan bir sharoitda, hinduiylikning tinchliksevarlik, bag'rikenglik va ichki kamolotga intilish kabi tamoyillarini chuqur o'rganish alohida dolzarblikka ega. Mazkur din nafaqat qadimgi an'analarning yig'indisi, balki zamonaviy dunyoda ham o'z ahamiyatini yo'qotmagan, insoniyatning ma'naviy izlanishlariga javob bera oladigan dinamik tizimdir. Shu nuqtai nazardan, hinduiylikning genezisi, evolyutsiyasi, asosiy falsafiy ta'limotlari va zamonaviy jamiyatdagi o'rni masalasi ilmiy tadqiqotlar uchun muhim muammo bo'lib qolmoqda. Garchi hinduiylik haqida ko'plab tadqiqotlar olib borilgan bo'lsa-da, uning ko'p qirrali tabiati, mintaqaviy xilma-xilligi va vaqt o'tishi bilan o'zgarib turadigan mohiyati uni doimiy o'rganishni talab qiladi. Mavjud adabiyotlarda ko'pincha hinduiylikning ayrim jihatlariga e'tibor qaratilgan bo'lib, uning butun murakkabligini to'liq qamrab oladigan, tizimli va kompleks tahlil qilishga bo'lgan ehtiyoj saqlanib qolmoqda. Ayniqsa, o'zbek ilmiy muhitida ushbu dinni chuqur tahlil qiluvchi, uning mohiyatini keng omma uchun tushunarli tilda yorituvchi manbalar yetarli emasligi kuzatiladi. Ushbu ilmiy ish ...