MUSTAQIL ISH

KIRISH Mirzo Ulug'bek shaxsiyati o'zbek davlatchiligi tarixida va jahon sivilizatsiyasi rivojida o'chmas iz qoldirgan noyob fenomen hisoblanadi. Uning davlat arbobi sifatidagi faoliyati XIV asr oxiri – XV asr o'rtalarida Temuriylar imperiyasining ilmiy, madaniy va iqtisodiy yuksalishiga bevosita ta'sir ko'rsatgan bo'lsa, buyuk olim sifatidagi ilmiy merosi Sharq va G'arb ilm-fanining keyingi taraqqiyotiga kuchli turtki bergan. Ushbu tadqiqot mavzusining dolzarbligi, avvalo, Mirzo Ulug'bekning ikki qirrali faoliyatini – hukmdorlik va olimlikni – bir butun, o'zaro uyg'un tizim sifatida kompleks o'rganish zaruratidan kelib chiqadi. Zero, uning davlat boshqaruvi falsafasi va siyosiy qarashlari ilmiy dunyoqarashi bilan chambarchas bog'liq bo'lib, bu ikki jihatni ajratib turib to'liq anglab bo'lmaydi. Zamonaviy O'zbekistonda kechayotgan keng ko'lamli islohotlar, xususan, ilm-fan va ta'lim sohasiga berilayotgan ustuvor ahamiyat sharoitida, Mirzo Ulug'bek kabi ma'rifatparvar hukmdorning merosini chuqur tadqiq etish muhim ahamiyat kasb etadi. Uning ilm-fanga va ma'rifatga e'tibori, bunyodkorlik ishlari bugungi kunda ham davlat rahbari va jamiyatning ilm-fanga bo'lgan munosabati uchun yorqin namuna bo'lib xizmat qiladi. Globalizatsiya jarayonlari tezlashgan, axborot texnologiyalari rivojlangan bir davrda, milliy o'zlikni anglash, o'tmishdagi buyuk ajdodlarimizning xalqaro miqyosdagi o'rnini to'g'ri baholash va targ'ib qilish strategik ahamiyatga ega. Mirzo Ulug'bekning ilmiy kashfiyotlari, ayniqsa astronomiya va matematika sohasidagi fundamental ishlari, bugungi kunda ham jahon ilm-fani tarixida fundamental ahamiyatga ega bo'lib qolmoqda. Uning Samarqandda barpo etgan rasadxonasi va yaratgan ilmiy maktabi koinotshunoslik va aniq fanlar rivojiga misli ko'rilmagan hissa qo'shgan. Shuningdek, Ulug'bekning davlat boshqaruvi amaliyotida ilm-fan yutuqlaridan foydalanishga intilishi, adolat va taraqqiyot tamoyillariga sodiqligi zamonaviy davlat arboblari uchun ham ibrat namunasidir. ...