MUSTAQIL ISH

Moliyaviy aktiv/majburiyat ta'rifi va tasnifi Moliyaviy aktivlar va moliyaviy majburiyatlarni qayta baholash mexanizmlarini tushunish uchun avvalo ularning aniq ta'riflarini va tasnifini chuqur tahlil qilish lozim. Xalqaro Moliya Hisoboti Standartlari (XMHS) va milliy hisob siyosatlari moliyaviy aktivlar va moliyaviy majburiyatlarga aniq ta'riflar beradi. Bu ta'riflar ularning iqtisodiy mohiyatini, huquqiy maqomini va hisobotdagi aks ettirilishini belgilaydi. Moliyaviy aktiv – bu boshqa korxonaning kapital instrumenti bo'lgan aktiv, yoki quyidagilardan biriga asoslangan shartnoma: korxonaning naqd pul olishga shartnomaviy huquqi; boshqa korxonadan moliyaviy aktiv olishga shartnomaviy huquqi; potensial foydali shartlar asosida boshqa korxona bilan moliyaviy aktivlar yoki moliyaviy majburiyatlarni ayirboshlashga shartnomaviy huquqi; yoki o'z kapital instrumentlari bilan hisob-kitob qilinadigan va korxona uchun potensial foydali bo'lmagan shartlarda bajariladigan hosila shartnoma (IAS 32). Bu ta'rif moliyaviy aktivlarning asosan ikki turini ajratib ko'rsatadi: naqd pullar va moliyaviy aktivlarni qabul qilish huquqini beruvchi shartnomalar, shuningdek, kapital instrumentlar (masalan, aktsiyalar). Moliyaviy aktivlarning kengaygan tushunchasiga naqd pul, depozitlar, debitorlik qarzlari, qarz qimmatli qog'ozlari (obligatsiyalar), aktsiyalar va boshqa kapital instrumentlari kiradi. Naqd pul eng likvid moliyaviy aktiv bo'lib, o'z navbatida barcha iqtisodiy operatsiyalarning asosini tashkil etadi. Depozitlar, bank hisobvaraqlarida saqlanadigan naqd pullar bo'lib, ular ham likvid hisoblanadi, ammo ma'lum muddatga cheklanishi mumkin. Debitorlik qarzlari, bu korxonaning boshqa sub'ektlardan tovarlar, xizmatlar yoki avanslar uchun olishi kerak bo'lgan summalardir. Ular savdo operatsiyalaridan kelib chiqadigan moliyaviy aktivlardir. Qarz qimmatli qog'ozlari, masalan, obligatsiyalar, ularni egalariga ma'lum muddatlarda foiz to'lovlari va asosiy summani qaytarish huquqini beradi ...