MUSTAQIL ISH

KIRISH Zamonaviy iqtisodiyot murakkab va o'zgaruvchan tuzilmaga ega bo'lib, uning samarali ishlashi turli bozor mexanizmlari, raqobat shakllari va subyektlarning o'zaro ta'siri bilan belgilanadi. Ayniqsa, bozor tuzilmalari ichida monopolistik raqobat alohida o'rin tutadi. Ushbu raqobat shakli XX asrning mashhur iqtisodchilari Edvard Chemberlin va Joan Robinson asarlarida chuqur tahlil qilingan bo'lib, ular mukammal raqobat va sof monopoliya kabi ekstremal holatlar orasidagi oraliq shakl sifatida ko'rib chiqilgan. Monopolistik raqobatning dolzarbligi shundaki, bugungi kunda aksariyat iste'mol tovarlari va xizmatlari bozorlari aynan shu tuzilma doirasida faoliyat ko'rsatadi. Uning o'ziga xos xususiyati mahsulotlarning tabaqalashtirilganligi, ya'ni bir xil turdagi, ammo o'ziga xos xususiyatlarga ega mahsulotlarning ko'pligi bilan belgilanadi. Bu esa iste'molchilar uchun keng tanlov imkoniyatini yaratadi, ayni paytda firmalar uchun o'z mahsulotlarini noyob qilib ko'rsatish va ma'lum darajada narx nazoratini qo'lga kiritish imkoniyatini beradi. Global iqtisodiy integratsiya jarayonlari, texnologik inqilob va raqamlashtirish sharoitida monopolistik raqobatning dinamikasi yanada murakkablashib, uning zamonaviy iqtisodiyotdagi rolini chuqur o'rganish zaruratini keltirib chiqarmoqda. Aynan shu omillar ushbu mavzuning nafaqat akademik doiralarda, balki amaliy iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda ham muhim ahamiyat kasb etishini ta'minlaydi. Shu nuqtai nazardan, monopolistik raqobatni "o'xshash bo'lmaganlarning birligi" sifatida tushunishga urinish muhim ilmiy muammo hisoblanadi. Bu yerda "o'xshash bo'lmaganlar" tabaqalashtirilgan mahsulotlar va ularni ishlab chiqaruvchi ko'plab firmalarni ifodalaydi, "birlik" esa ularning yagona bozorda raqobat va hamkorlik mexanizmlari orqali o'zaro ta'sirini anglatadi. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi monopolistik raqobatning nazariy asoslarini har tomonlama tahlil qilish, uning asosiy xususiyatlarini, firmalarning xulq-atvor strategiyala ...