MUSTAQIL ISH

KIRISH Munosib mehnat qilish huquqi va majburiy mehnatning taqiqlanishi zamonaviy konstitutsiyaviy huquqning asosiy tamoyillaridan biri bo'lib, inson huquqlari tizimida alohida o'rin tutadi. Bu huquq har bir shaxsning o'z qadr-qimmatini saqlagan holda, adolatli va xavfsiz mehnat sharoitlarida ishlashini, munosib ish haqi olishini hamda ijtimoiy himoyalanishini ta'minlashga qaratilgan fundamental kafolatdir. Xalqaro miqyosda bu tamoyillar Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida, Xalqaro mehnat tashkilotining (XMT) asosiy konvensiyalarida va ko'plab davlatlarning konstitutsiyalarida mustahkamlangan. O'zbekiston Respublikasi ham o'z Konstitutsiyasida (yangi tahrirda) va mehnat qonunchiligida ushbu huquqlarning ustuvorligini kafolatlagan, bu borada keng ko'lamli islohotlarni amalga oshirmoqda. Majburiy mehnatga qarshi kurashish va munosib mehnat sharoitlarini yaratishga qaratilgan bu sa'y-harakatlar mamlakatimizning xalqaro imijini oshirish, ijtimoiy adolatni ta'minlash va barqaror iqtisodiy rivojlanishga erishishning muhim omilidir. Shunga qaramay, ish beruvchilar tomonidan mehnat qonunchiligini buzish, xususan, xodimlarni asossiz ravishda ishdan bo'shatish yoki ularni majburiy mehnatga jalb etish holatlari uchrab turishi mazkur mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. Globalizatsiya sharoitida mehnat munosabatlarining murakkablashuvi, mehnat bozoridagi raqobatning kuchayishi va raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi yangi turdagi muammolarni keltirib chiqarmoqda, bu esa munosib mehnatni himoya qilish mexanizmlarini doimiy ravishda takomillashtirishni talab etadi. Ayniqsa, fuqarolarning huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirish, qonun ustuvorligini ta'minlash, har bir xodimning mehnat huquqlarining so'zsiz amalga oshirilishiga erishish davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biridir. Mazkur ishda ko'rib chiqilayotgan asosiy muammo shundaki, munosib mehnat qilish huquqi va majburiy mehnatning taqiqlanishiga oid konstitutsiyaviy kafolatlar mavjudligiga qaramasdan, ...