MUSTAQIL ISH

KIRISH Mustaqillik yillarida Qur'onning o'zbek tiliga tarjima qilinishi va tafsir qilinishi mavzusi nafaqat dinshunoslik, balki ijtimoiy-siyosiy va madaniy kontekstda ham alohida dolzarblik kasb etadi. O'zbekiston mustaqillikka erishganidan so'ng, mamlakatda diniy erkinliklar tiklanib, islomiy qadriyatlarni o'rganish va targ'ib qilish uchun keng imkoniyatlar ochildi. Bu davrda islom manbalariga, xususan, Qur'oni Karimga bo'lgan qiziqish misli ko'rilmagan darajada oshdi. Sovet davrida diniy adabiyotlarning nashr etilishi cheklanganligi sababli, aholining katta qismi muqaddas kitob matnlari bilan yetarli darajada tanish emas edi. Mustaqillik esa bu bo'shliqni to'ldirishga imkon berdi. Qur'on tarjimalari va tafsirlari orqali islom dinining asl mohiyatini, uning insonparvarlik, adolat, tinchlik va bag'rikenglik kabi universal qadriyatlarini o'zbek xalqiga yetkazish imkoniyati paydo bo'ldi. Bu jarayon xalqning ma'naviy-ruhiy yuksalishiga, diniy savodxonligining oshishiga va milliy o'ziga xoslikning qayta tiklanishiga xizmat qildi. Shuningdek, mazkur tarjima va tafsirlar ekstremistik g'oyalarga qarshi immunitetni shakllantirishda muhim omil bo'lib xizmat qildi, chunki ular Qur'onni to'g'ri tushunish va noto'g'ri talqinlardan himoya qilishga yordam beradi. Mazkur tadqiqotning asosiy muammosi shundan iboratki, mustaqillik yillarida yaratilgan Qur'on tarjimalari va tafsirlarining soni ko'p bo'lishiga qaramay, ularning ilmiy-nazariy tahlili, uslubiy xususiyatlari, mazmuniy farqlari va jamoatchilikka ta'siri yetarli darajada o'rganilmagan. Shuningdek, bu davrda amalga oshirilgan tarjima va tafsir ishlarining umumiy manzarasini yaratish, ularning shakllanish bosqichlari, rivojlanish tendensiyalari va o'ziga xos xususiyatlarini aniqlash zarurati mavjud. Tadqiqotning maqsadi esa mustaqillik yillarida o'zbek tiliga qilingan Qur'on tarjimalari va tafsirlarini kompleks ilmiy tahlil qilish, ularning diniy-ma'rifiy, ijtimoiy-madaniy va ilmiy ahamiyatini aniqlash hamda mazkur jarayonn ...