MUSTAQIL ISH

KIRISH Hozirgi internet arxitekturasi, ya'ni TCP/IP to'plami, dastlab asosan hostlar o'rtasidagi ulanishni ta'minlash maqsadida ishlab chiqilgan bo'lib, o'zining rivojlanish davrida zamonaviy talablarga javob berishda bir qator cheklovlarga duch kelmoqda. Ma'lumotlarning global miqyosda tezkor va xavfsiz almashinuvi tobora muhim ahamiyat kasb etayotgan bir paytda, mavjud IPga asoslangan tarmoqlarda kontentni samarali tarqatish, mobil imkoniyatlar, xavfsizlik va manzillash kabi masalalar murakkabliklarni keltirib chiqarmoqda. Ayniqsa, katta hajmli ma'lumotlar (Big Data), Narsalar interneti (IoT), bulutli hisoblashlar va kontentni yetkazib berish tarmoqlarining (CDN) jadal rivojlanishi sharoitida, internetning asosiy paradigmasini qayta ko'rib chiqish zarurati paydo bo'ladi. Named Data Networking (NDN) texnologiyasi aynan shu muammolarga yechim taklif etuvchi, kelajak internetining istiqbolli arxitekturalaridan biri hisoblanadi. Uning mazmunga yo'naltirilgan yondashuvi an'anaviy IP-adreslashdan farqli o'laroq, tarmoqda ma'lumotlarni o'zi nomlash va uning joylashuvi emas, balki qanday ma'lumot ekanligiga e'tibor qaratish orqali fundamental o'zgarishlarni va'da qiladi. Bu esa ma'lumotlarga kirishni soddalashtirish, xavfsizlikni oshirish va tarmoq resurslaridan samarali foydalanish imkonini beradi. Shu sababli, NDN texnologiyasining chuqur o'rganilishi bugungi kompyuter tarmoqlari sohasida dolzarb ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. Mavjud TCP/IP arxitekturasining asosiy muammosi shundaki, u ma'lumotga emas, balki joylashuvga (hostga) asoslangan. Bu yondashuv zamonaviy tarmoqlardagi ma'lumotlarni almashishning asosiy paradigmasi – foydalanuvchilar ma'lumotning o'ziga qiziqish bildirishi, uning qayerda joylashganligiga emas, balki uni kim taqdim etayotganiga emas – bilan ziddiyatga kirishadi. Kontentni samarali tarqatish, xavfsizlik, mobil qurilmalar va o'zgaruvchan topologiyalar bilan ishlashda IP-ga asoslangan tarmoqlar qiyinchiliklarga duch kelmoqda, bu esa kechikishlar, ...