MUSTAQIL ISH

KIRISH Hozirgi globalizatsiya va chuqur xalqaro iqtisodiy integratsiya davrida milliy iqtisodiyotlar tobora ochiq tizimlarga aylanib bormoqda. Kapital, tovarlar, xizmatlar va ishchi kuchining erkin harakati sharoitida davlatning iqtisodiy siyosati, xususan, byudjet-soliq siyosati faqatgina ichki omillarga emas, balki tashqi iqtisodiy muhitga ham bevosita bog'liq bo'ladi. Ochiq iqtisodiyotda byudjet-soliq siyosatining samaradorligi mamlakatning makroiqtisodiy barqarorligi, iqtisodiy o'sish sur'atlari va xalqaro raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biridir. Xalqaro kapital oqimlari, valyuta kurslarining o'zgaruvchanligi, tashqi savdo muvozanatining holati va jahon bozorlaridagi narx kon'yunkturasi kabi tashqi omillar fiskal siyosatning ichki maqsadlarga erishishdagi ta'sirini kuchaytirishi yoki aksincha, susaytirishi mumkin. Yaqin o'tmishdagi global moliyaviy inqirozlar va COVID-19 pandemiyasi kabi yirik iqtisodiy shoklar davlatlarning byudjet-soliq siyosatining ochiq iqtisodiyot sharoitida naqadar muhim va murakkab ekanligini yaqqol namoyish etdi. Ushbu shoklarga qarshi kurashishda davlatlarning fiskal stimullaridan foydalanishi, iqtisodiy faollikni qo'llab-quvvatlash va moliyaviy barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan chora-tadbirlari xalqaro kontekstda ham katta muhokamalarga sabab bo'ldi. Shu bois, "Ochiq iqtisodiyotda byudjet-soliq siyosati" mavzusi zamonaviy iqtisodiy nazariya va amaliyot uchun dolzarb ahamiyat kasb etadi hamda milliy va global iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda fundamental rol o'ynaydi. Muammo shundaki, an'anaviy makroiqtisodiy nazariyalar ko'pincha yopiq iqtisodiyot sharoitida byudjet-soliq siyosatining ta'sir mexanizmlariga e'tibor qaratadi, bu esa ochiq iqtisodiyotning o'ziga xos xususiyatlari, xususan, kapitalning erkin harakati va valyuta kurslarining o'zgaruvchanligini yetarlicha hisobga olmaydi. Natijada, yopiq iqtisodiyot uchun ishlab chiqilgan fiskal siyosat vositalari ochiq iqtisodiyotda kutilmagan yoki hatto aksincha ...