MUSTAQIL ISH

KIRISH Iqtisodiyotning zamonaviy rivojlanish bosqichida bozor tuzilmalarining tahlili, ayniqsa, oligopolistik bozorlar bilan bog'liq muammolar nazariy va amaliy jihatdan katta ahamiyat kasb etadi. Oligopoliya, ya'ni bir nechta yirik firma hukmronlik qiluvchi bozor shakli, jahon iqtisodiyotining ko'plab muhim tarmoqlarida, masalan, avtomobilsozlik, telekommunikatsiya, neft-gaz sanoati, aviatransport kabi sohalarda keng tarqalgan. Ushbu bozorlarda raqobatning tabiati, narxlar va ishlab chiqarish hajmlarining shakllanishi, firmalararo strategik o'zaro munosabatlar murakkab va ko'p qirrali bo'lib, umumiy iqtisodiy farovonlikka, iste'molchilar manfaatlari va davlat siyosatining samaradorligiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Shu bois, oligopolistik bozorlarning o'ziga xos xususiyatlarini, firmalarning o'zaro ta'sir mexanizmlarini, raqobat va hamkorlik strategiyalarini chuqur tahlil qilish bugungi kun iqtisodiy tadqiqotlarining dolzarb vazifalaridan biridir. Ushbu tadqiqotda oligopolistik bozorlarning klassik modellaridan bo'lgan Kur'no, Bertran va Shtakeberg modellarini tahlil qilish muammosi qo'yiladi. Ushbu modellar oligopoliyaning turli xil o'zaro ta'sir mexanizmlarini va ularning natijalarini tushunish uchun fundamental asos bo'lib xizmat qiladi. Ammo, ushbu modellarning har biri o'ziga xos farazlarga ega bo'lib, ular real iqtisodiyotda har doim ham to'liq aks etmasligi mumkin. Shuning uchun, ushbu modellar doirasida firmalar o'rtasidagi strategik qarorlarni qabul qilish jarayonini, ularning natijalarini va ushbu modellar asosida shakllangan bashoratlarning real iqtisodiy vaziyatga qanchalik mos kelishini chuqur o'rganish tadqiqotning asosiy maqsadi hisoblanadi. Tadqiqotning umumiy maqsadi — oligopolistik bozorlarning turli modellarini tizimli tahlil qilish, ularning mohiyatini, afzallik va kamchiliklarini ochib berish hamda ularning nazariy va amaliy ahamiyatini baholashdan iborat. Ushbu tadqiqotning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: birinchidan, Kur'no, Bertra ...