📖 12 sahifa
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MIRROR ULUGBEK NOMINATIONS OZBEKISTON MILLIY UNVERSITETI
AMALIY MATEMATIKA
AMALIY MATEMATIKA
"Hisob"
fanidan
Ostragradskıy metodi
mavzusida
MUSTAQIL ISH
Bajardi: 811-25 guruh talabasi
To'raqulova Diyora Abdusalom qizi
Qabul qildi: ..
Jizzax - 2026
1-sahifa
📄 2-sahifa: Reja va Kirish
REJA:
- Ratsional kasrni to'g'ri kasr va butun qismga ajratish
- Maxrajning takrorlanmaydigan va takrorlanadigan ko'paytuvchilarini aniqlash
- Noma'lum koeffitsientlarni aniqlash uchun tenglamalar sistemasini tuzish
- Integrallarni hisoblash va natijani umumlashtirish
KIRISH
KIRISH
Hisoblash matematikasi va nazariy mexanikaning rivojlanishi turli murakkab integral ifodalarni yechish uchun samarali usullarni talab qiladi. Integrallash – matematik analizning asosiy tushunchalaridan biri bo'lib, uning nazariy va amaliy ahamiyati beqiyosdir. Ko'plab fizik jarayonlar, muhandislik masalalari va iqtisodiy modellar integral tenglamalar orqali tavsiflanadi. Aniq integral hisoblash, ayniqsa ratsional funksiyalarni integrallashda, nafaqat matematik sohada, balki fizika, mexanika, elektrotexnika va boshqa aniq fanlarda ham keng qo'llaniladi. Mazkur jarayonlarda ratsional kasrlar ko'rinishidagi funksiyalarni integrallash ko'pincha murakkab algebraik o'zgartirishlarni talab qiladi. Shu sababli, bunday integrallarni soddalashtirish va ularni elementar funksiyalar orqali ifodalash uchun turli usullar ishlab chiqilgan. Ulardan biri – bu Mixail Vasilyevich Ostrogradskiy tomonidan taklif etilgan va uning nomi bilan ataluvchi Ostrogradskiy metodi. Ushbu metod ratsional funksiyalar integrallarini soddalashtirishda katta ahamiyatga ega bo'lib, analitik yechim topish imkonini beradi. Uning samaradorligi va universal xususiyati uni matematik ta'lim va amaliyotda ajralmas vositalardan biriga aylantirgan. Shu nuqtai nazardan, Ostrogradskiy metodining zamonaviy hisoblash texnologiyalari va dasturiy ta'minotlar bilan uyg'unlashgan holda o'rganilishi uning dolzarbligini yanada oshiradi.
Integrallash jarayonida ratsional funksiyalar bilan ishlash ko'pincha murakkabliklarni keltirib chiqaradi, chunki ularning aniq integrallarini topish uchun maxsus yondashuvlar talab etiladi. Polinomlarning ildizlarini topish va kasrlarni sodda kasrlarga yoyish zarurati bu jarayonni ancha qiyinlashtiradi. Ayniqsa, maxrajida karrali ildizlarga ega bo'lgan ratsional funksiyalarni integrallashda standart usullar yetarli darajada samarali bo'lmaydi. Bu esa hisoblash jarayonini sezilarli darajada murakkablashtiradi va vaqtni ko'paytiradi. Shuning uchun, bunday holatlarda ratsional funksi
...
Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting
To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.