MUSTAQIL ISH

KIRISH Jadid adabiyotining yorqin namoyandasi Abdulla Qodiriy qalamiga mansub "O'tgan kunlar" romani o'zbek adabiyoti tarixida muhim bosqich bo'lib, uning dolzarbligi bugungi kunda ham saqlanib qolmoqda. Asar nafaqat XIX asr oxiri Turkiston ijtimoiy-siyosiy hayotining ko'zgusi, balki falsafiy mushohadalar, axloqiy qadriyatlar va insoniy munosabatlar murakkabligini tahlil etuvchi boy manba hisoblanadi. Globalashuv jarayonlari jadallashgan, turli madaniyatlar va qadriyatlar to'qnashuvi kuzatilayotgan hozirgi davrda milliy o'zlikni anglash, tarixiy ildizlarga qaytish va ajdodlar merosini chuqur tushunish har qachongidan ham muhimdir. Aynan shu nuqtai nazardan "O'tgan kunlar" romani yosh avlodni milliy ruhda tarbiyalash, ularda vatanparvarlik, adolat tuyg'usi va insonparvarlik g'oyalarini shakllantirishda beqiyos ahamiyatga ega. Asardagi qahramonlar taqdirida aks etgan ijtimoiy adolatsizlik, mansabparastlik, johillik kabi illatlar zamonaviy jamiyatda ham turli ko'rinishlarda mavjud bo'lib, ular bilan kurashishda roman o'ziga xos ma'naviy yo'riqnoma vazifasini o'taydi. Mazkur tadqiqotda "O'tgan kunlar" romanining falsafiy-axloqiy qirralarini kompleks tahlil etish muammosi qo'yilgan. Xususan, asardagi inson, jamiyat, adolat, muhabbat, vatan kabi fundamental tushunchalarning falsafiy talqini, milliy mentalitet va qadriyatlar tizimidagi o'rni, shuningdek, asarning insoniyatning umuminsoniy qadriyatlari bilan uyg'unligi masalasi yoritiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – Abdulla Qodiriyning falsafiy qarashlarini "O'tgan kunlar" romani misolida chuqur o'rganish, uning g'oyaviy-estetik mohiyatini ochib berish va o'zbek falsafiy tafakkuri rivojidagi o'rnini belgilashdan iborat. Bu maqsadga erishish orqali romanning bugungi kundagi ma'naviy-ma'rifiy ahamiyatini yanada yorqinroq ko'rsatish ko'zda tutilgan. Belgilangan maqsadlarga erishish uchun bir qator vazifalar hal etilishi lozim. Jumladan, "O'tgan kunlar" romanida aks etgan ijtimoiy-siyosiy va ma'naviy-axloqiy muammolarni fa ...