MUSTAQIL ISH

KIRISH Bugungi kunda jahon sog'liqni saqlash tizimi oldida turgan eng dolzarb muammolardan biri bu yuqumli bo'lmagan kasalliklarning (YBKK) tobora keng tarqalishi va ularning aholi salomatligiga, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga salbiy ta'siri hisoblanadi. O'zbekistonda ham ushbu kasalliklar, xususan, yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet, onkologik kasalliklar, surunkali nafas yo'li kasalliklari va ruhiy buzilishlar katta muammoga aylanib bormoqda. Aholining yashash tarzi o'zgarishi, urbanizatsiya jarayonlari, ovqatlanish odatlaridagi salbiy tendensiyalar, jismoniy faollikning kamayishi, stress darajasining ortishi kabi omillar YBKK tarqalishini yanada kuchaytirmoqda. Bu kasalliklar nafaqat insonlarning yashash sifatini pasaytiradi, balki erta o'limga, mehnat qobiliyatining yo'qolishiga, sog'liqni saqlash xarajatlarining keskin oshishiga olib keladi. Shuning uchun O'zbekiston sharoitida yuqumli bo'lmagan kasalliklarning epidemiologik holatini har tomonlama o'rganish, ularning sabablari va tarqalish qonuniyatlarini tahlil qilish ham nazariy, ham amaliy jihatdan nihoyatda muhimdir. Mazkur tadqiqot, valeologiya fani nuqtai nazaridan, inson salomatligini saqlash va mustahkamlashga qaratilgan profilaktik choralar tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi. Yuqumli bo'lmagan kasalliklarning O'zbekistonda keng tarqalishi, ularning rivojlanish mexanizmlari, xavf omillari va geografik taqsimotini chuqur o'rganish zarurati mavjud. Bugungi kunga qadar ushbu kasalliklarning ba'zi aspektlari tadqiq qilingan bo'lsa-da, ularning kompleks epidemiologik xususiyatlari, yosh, jins, ijtimoiy-iqtisodiy holat va hududiy farqlar asosida tahlil qilinishi lozim. Mavjud statistik ma'lumotlar ba'zan to'liq bo'lmasligi yoki yoshga oid aniq tafsilotlarni bermasligi mumkin, bu esa to'g'ri profilaktik strategiyalarni ishlab chiqishga to'sqinlik qiladi. Mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi O'zbekistonda eng ko'p uchraydigan yuqumli bo'lmagan kasalliklarning epidemiologik holatini har tomonla ...