MUSTAQIL ISH

KIRISH Oziq-ovqat chiqindilari muammosi XXI asrning eng dolzarb global ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy chaqiriqlaridan biri bo'lib, uning miqyosi va salbiy oqibatlari tobora ortib bormoqda. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo'jaligi tashkiloti (FAO) ma'lumotlariga ko'ra, har yili dunyo bo'yicha ishlab chiqarilgan oziq-ovqat mahsulotlarining uchdan bir qismi, ya'ni qariyb 1.3 milliard tonnasi isrof bo'ladi. Bu miqdor erta iste'molgacha bo'lgan bosqichlarda (hosilni yig'ish, saqlash, qayta ishlash va transport) hamda iste'mol bosqichida (chakana savdo va xonadonlar) paydo bo'ladi. Oziq-ovqat chiqindilari nafaqat qimmatbaho resurslarning (suv, yer, energiya, ishchi kuchi) behuda sarflanishiga olib keladi, balki atrof-muhitga jiddiy ta'sir ko'rsatadi. Ular poligonlarda to'planganida, anaerob sharoitda chirish natijasida metan gazi ajralib chiqadi, bu esa karbonat angidridga nisbatan 25 barobar kuchliroq bo'lgan issiqxona gazi hisoblanadi. Natijada, iqlim o'zgarishi jarayonlari tezlashadi, tuproq va suv resurslari ifloslanadi, biologik xilma-xillik kamayadi. Shu bilan birga, dunyo aholisining sezilarli qismi ochlik va to'yib ovqatlanmaslikdan aziyat chekayotgan bir paytda, oziq-ovqatning isrof bo'lishi axloqiy va ijtimoiy adolat nuqtai nazaridan ham qabul qilinmas holatdir. Ushbu muammoning murakkabligi va ko'p qirraliligi uning kompleks va innovatsion yechimlarni talab qilishini ko'rsatadi. Biotexnologiya sohasidagi so'nggi yutuqlar oziq-ovqat chiqindilarini shunchaki utilizatsiya qilishdan ko'ra, ularni qimmatbaho qo'shimcha mahsulotlarga aylantirish imkoniyatini yaratmoqda. Bu yondashuv nafaqat chiqindilar miqdorini kamaytirishga yordam beradi, balki iqtisodiy foyda keltirib, resurslardan samarali foydalanish tamoyillariga asoslangan barqaror iqtisodiyotni shakllantirishga hissa qo'shadi. Shuning uchun, oziq-ovqat chiqindilarini biotexnologik qayta ishlash bo'yicha tadqiqotlar o'tkazish nafaqat atrof-muhitni muhofaza qilish, balki iqtisodiy sa ...