MUSTAQIL ISH

KIRISH Ozodlikdan mahrum qilish jazosi azaldan jamiyat hayotining ajralmas qismi bo'lib kelgan, jinoyatchilikka qarshi kurashishda qo'llaniladigan eng og'ir va munozarali choralardan biridir. Ushbu jazo turining ijtimoiy oqibatlari nafaqat jazoni o'tayotgan shaxsning, balki uning oilasi, yaqinlari va butun jamiyatning hayotiga chuqur ta'sir ko'rsatadi. Zamonaviy dunyoda, inson huquqlari va qadr-qimmatiga e'tibor ortib borayotgan bir sharoitda, ozodlikdan mahrum qilish jazosining ijtimoiy samaradolik darajasi, uning kriminogen xususiyatlari, retsidiv jinoyatchilikka ta'siri va mahkumlar reintegratsiyasining murakkab masalalari yanada dolzarb tus olmoqda. Globalizatsiya va axborot texnologiyalari rivojlanishi sharoitida, bu turdagi jazoning inson omiliga ta'siri, uning shaxsni reabilitatsiya qilishdagi roli yoki aksincha, shaxsiyatni yanada buzishga olib kelishi mumkin bo'lgan xavflar chuqur ilmiy tahlilni talab qiladi. Shu bilan birga, jamiyatning jazoga munosabati, jazo tizimining ijtimoiy adolat tamoyillariga muvofiqligi va uning uzoq muddatli ijtimoiy oqibatlari bo'yicha ilmiy izlanishlar bugungi kunda juda katta ahamiyat kasb etadi. O'zbekistonning huquqiy tizimida ham jinoyat siyosatini insonparvarlashtirish, jazoni ijro etishning xalqaro standartlarga muvofiqligini ta'minlashga qaratilgan islohotlar amalga oshirilmoqda, bu esa ushbu mavzuning milliy doiradagi dolzarbligini yanada oshiradi. Mazkur tadqiqot jinoyatchilikka qarshi kurashishda qo'llaniladigan eng jiddiy jazo turi – ozodlikdan mahrum qilishning ijtimoiy oqibatlarini har tomonlama tahlil qilishga qaratilgan. Muammoning qo'yilishi shundan iboratki, ushbu jazo turining nafaqat jinoyatchining o'ziga, balki uning oilasi, ijtimoiy aloqalari va umuman jamiyatga ko'rsatadigan ta'siri yetarlicha o'rganilmagan. Ma'lumki, jazo tizimi ko'pincha jinoyatga qarshi kurashishning asosiy vositasi sifatida ko'rilsada, uning qamoqxonadan keyingi ijtimoiy reintegratsiyaga ta'siri, stigmatizatsiya xavfi va retsidiv jino ...