MUSTAQIL ISH

KIRISH Axborot asri va bilimlarga asoslangan iqtisodiyot sharoitida, mustaqil va tanqidiy fikrlash, shaxsiy g'oyalarni shakllantirish hamda ularni akademik me'yorlarga muvofiq bayon etish har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Plagiat, ya'ni boshqalarning g'oyalari, so'zlari yoki ishlarini o'z nomidan taqdim etish hodisasi, akademik va professional muhitda jiddiy muammo bo'lib qolmoqda. Bu nafaqat ilmiy halollik va intellektual mulk tamoyillariga zid keladi, balki ta'lim sifatiga, tadqiqot natijalarining ishonchliligiga ham putur yetkazadi. Zamonaviy dunyoda axborotga kirishning osonlashuvi, internet resurslarining haddan tashqari ko'pligi bilan birga, plagiat qilish imkoniyatlarini oshirgan bo'lsa-da, shu bilan birga uni aniqlash mexanizmlari ham rivojlanib bormoqda. O'zbekistonda ta'lim tizimini xalqaro standartlarga moslashtirish va ilmiy salohiyatni oshirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlar davrida, akademik halollikni ta'minlash, talabalar va tadqiqotchilarda mustaqil ish ko'nikmalarini shakllantirish ustuvor vazifalardan biridir. Shu nuqtai nazardan, plagiat hodisasini chuqur o'rganish, uning ildiz sabablarini aniqlash, oqibatlarini tahlil qilish va oldini olish bo'yicha samarali strategiyalarni ishlab chiqish bugungi kunning dolzarb ehtiyojlaridan biridir, chunki bu "Akademik ko'nikmalar va kasbiy kompetentlik" fanining asosiy tamoyillariga bevosita ta'sir qiladi va har bir shaxsning intellektual o'sishida hal qiluvchi rol o'ynaydi. Mavjud tadqiqotlar va amaliyot shuni ko'rsatadiki, plagiat muammosi, unga qarshi kurashishga qaratilgan sa'y-harakatlarga qaramay, hali ham keng tarqalgan hodisa bo'lib qolmoqda. Bu nafaqat talabalar o'rtasida, balki ba'zan akademik doiralarda ham kuzatilishi mumkin. Muammoning asosiy sabablari orasida akademik yozish ko'nikmalarining yetishmasligi, vaqt bosimi, yuqori baho olishga bo'lgan haddan tashqari intilish, intellektual mulk huquqlari va akademik etika bo'yicha xabardorlikning pastligi, shuningdek, internet ...