MUSTAQIL ISH

KIRISH Qadimgi dunyo tsivilizatsiyalarining ilm-fan va texnika taraqqiyotiga qo'shgan hissasi bugungi kunda ham dolzarbligini yo'qotmagan. Xususan, tibbiyot, shu jumladan jarrohlik amaliyotining ilk kurtaklari va rivojlanish bosqichlari qadimgi Yunoniston va Rimda kuzatilgan. Bu davrlarda tibbiy bilimlar, anatomiya va fiziologiya haqidagi tasavvurlar hozirgi zamon tushunchalaridan tubdan farq qilsa-da, shunga qaramay, ularning amaliyotda qo'llagan usullari va erishgan yutuqlari hayratlanarli darajada ilg'or bo'lgan. Qadimgi dunyo tabiblari, shifokorlari va faylasuflari inson tanasi tuzilishini o'rganishga, kasalliklarni davolashning samarali usullarini topishga intilganlar. Ular yara-jarohatlarni davolash, singan suyaklarni joyiga solish, hatto murakkabroq jarrohlik amaliyotlarini o'tkazish tajribasiga ega bo'lishgan. Bu davr tibbiyotining o'ziga xosligi shundan iboratki, u ko'pincha diniy e'tiqodlar, falsafiy qarashlar va xalq tabobati elementlari bilan chambarchas bog'liq bo'lgan. Mazkur ilmiy ishda qadimgi Rim va Gretsiyadagi jarrohlik usullarining rivojlanishi, ularning o'ziga xos xususiyatlari, qo'llanilgan asbob-uskunalar va davolash prinsiplari atroflicha o'rganiladi. Lotin tili fani doirasida bu mavzuning o'rganilishi nafaqat tarixiy tibbiyotni tushunishga, balki lotin tilining tibbiy terminologiyaning shakllanishidagi fundamental rolini anglashga ham yordam beradi. Lotin tili qadimgi Rimning rasmiy tili bo'lganligi va keyinchalik o'rta asrlar davomida Yevropa tibbiyotining asosiy ilmiy tili sifatida xizmat qilganligi sababli, uning jarrohlik amaliyotlari bilan bog'liq terminologiyani tadqiq etish muhim ahamiyat kasb etadi. Bu dolzarblik, bugungi kunda ham ko'plab tibbiy atamalarning, jumladan jarrohlikdagi atamalarning lotincha ildizlarga ega ekanligi, ushbu qadimiy tillar va madaniyatlar orqali zamonaviy tibbiyotning genetik kodini ochish imkoniyatini beradi. Qadimgi Yunoniston va Rimda tibbiyotning, xususan, jarrohlikning rivojlanishi nafaqat kasalliklar ...